Du Lịch Đờn Ca Tài Tử / TOP #10 Xem Nhiều Nhất & Mới Nhất 8/2022 # Top View | Tuyensinhtdnceovn.edu.vn

Đờn Ca Tài Tử

--- Bài mới hơn ---

  • Công Viên Cá Koi Rinrin Park
  • Chiếu Du Lịch Cá Nhân
  • Du Lịch Với Cà Phê:
  • Khám Phá Dubai Với Giá Hấp Dẫn
  • Kinh Nghiệm Mua Sắm Khi Du Lịch Tại Dubai
  • UNESCO đã công nhận đờn ca tài tử là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, nhưng để thật sự hiểu và thêm trân quý “báu vật” của nghệ thuật dân gian Nam Bộ, Tạp chí Du lịch đã gặp gỡ nhạc sĩ, NSƯT Huỳnh Khải – hiện là Trưởng khoa Âm nhạc dân tộc của Nhạc viện chúng tôi để tìm hiểu thêm về loại hình nghệ thuật độc đáo này và vai trò của nó trong việc phát triển du lịch đồng bằng sông Cửu Long.

    Nhạc sĩ, NSƯT Huỳnh Khải – Ảnh: NS Huỳnh Khải

    Thưa nhạc sĩ Huỳnh Khải, so với các loại hình nghệ thuật của Việt Nam đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể thì đờn ca tài tử có nét đặc thù riêng là được phát triển rộng khắp ở 21 tỉnh, thành khu vực phía Nam. Xét trong đời sống văn hóa của bao thế hệ người dân Nam Bộ thì đờn ca tài tử đã để lại những giá trị gì?

    Thế giới khi nói về đờn ca tài tử của chúng ta thường gắn liền với hai chữ “nghệ thuật”, tức là nghệ thuật của những bản đờn (đàn) và những bài ca tài tử được hình thành ở khu vực Nam Bộ.

    Giá trị cốt lõi của đờn ca tài tử đến từ âm nhạc và ngôn ngữ. Âm nhạc của đờn ca tài tử được kế thừa từ những nhạc cụ dân tộc, trải dài khắp đất nước, từ Bắc xuống Nam, theo chiều dài lịch sử hàng ngàn năm. Đặc biệt trong đó phải kể đến là đàn kìm, đàn cò, đàn tranh và đàn bầu, là những nhạc cụ chứa đựng tinh hoa mà ông cha ta đã để lại. Những thanh sắc được tạo ra từ các nhạc cụ này cũng mang một hơi thở riêng, không trộn lẫn với các loại nhạc cụ khác.

    Mô hình tượng sáp mô phỏng dàn nhạc đờn ca tài tử – Ảnh: S.H.T

    Nghệ thuật đờn ca tài tử kế thừa phong cách âm nhạc truyền thống của Việt Nam. Đó là ngũ cung, là lòng bản từ nghệ thuật miền Bắc, miền Trung đi vào miền Nam, rồi hòa hợp với quá trình sinh hoạt cộng đồng của người Nam Bộ. Lòng bản là một thuật ngữ chỉ lõi giai điệu của mỗi bài ca có khung nhịp cố định. Ví dụ như đờn ca tài tử có bài Lưu thủy trường được dùng làm lòng bản. Người sáng tác sẽ dựa vào lòng bản này để viết nên hàng trăm bài đờn ca tài tử khác nhau. Đây được gọi là nghệ thuật tô điểm lòng bản. Từ đó, hình thành nên một hệ thống đờn ca tài tử bài bản như bây giờ.

    Về ngôn ngữ của đờn ca tài tử, loại hình nghệ thuật này chủ yếu dùng tiếng địa phương miền Nam để truyền tải thông điệp qua giai điệu, và nhờ vậy, ngôn ngữ Nam Bộ đơn sơ, mộc mạc đã được nâng lên tầm cao mới, được bảo tồn và phổ biến đến mọi miền đất nước và thế giới.

    Các nghệ sĩ biểu diễn đờn ca tài tử phục vụ khách du lịch tại Mỹ Tho, Tiền Giang – Ảnh: S.H.T

    Những bài ca đờn ca tài tử được lưu truyền từ những năm 1900 chứa đựng những nội dung phản ánh văn hóa lâu đời của người Việt Nam, gắn liền với các đề tài về lịch sử, về công lao cứu nước – giữ nước, về những tấm gương anh hùng dân tộc. Ngoài ra, khía cạnh đạo đức, luân lý gia đình, xã hội cũng thường xuyên được nhắc đến, như tình cha con, sự thủy chung của vợ chồng, tình nghĩa bạn bè… Sang đến thời kỳ phát triển của thơ ca lãng mạn thì tình yêu đôi lứa được thể hiện qua những khúc tân cổ giao duyên, tiếp tục đề cao sự chung thủy giữa người với người.

    Giá trị về văn hóa của đờn ca tài tử để lại là rất lớn, nhưng giá trị tinh thần của nó cũng quan trọng không kém. Thông qua đờn ca tài tử, người nghe có thể nâng cao hiểu biết của mình, học hỏi được nhiều thứ và nhất là thấm nhuần những tinh hoa nghệ thuật truyền thống của dân tộc.

    Theo ông, đờn ca tài tử đã có những đóng góp như thế nào đến sự phát triển của du lịch vùng đồng bằng sông Cửu Long?

    Theo quan điểm của tôi, đờn ca tài tử là một loại hình nghệ thuật giản đơn và dễ ăn sâu vào tâm khảm mỗi người. Chính vì lẽ đó, từ những sân chơi đờn ca tài tử chớm nở trong giai đoạn đầu đã nhanh chóng phát triển thành những phong trào đờn ca tài tử lớn trên toàn miền Nam, mạnh mẽ nhất là ở xứ Bạc Liêu.

    Nhà hát Cao Văn Lầu (nhà hát Ba Nón Lá) là công trình biểu tượng của tỉnh Bạc Liêu, được xây dựng ngay tại quảng trường Hùng Vương. Đây là một điểm hẹn văn hóa dành cho các tài năng nghệ thuật đến biểu diễn – Ảnh: S.H.T

    Đặc trưng của đờn ca tài tử là dễ biến tấu. Chính vì vậy, ở mỗi tỉnh thành Nam Bộ lại có một kiểu đờn ca tài tử riêng có, phản ánh giá trị văn hóa, nét đẹp địa phương của tỉnh thành đó. Do đó mà người nghe có thể “đi du lịch” thông qua những bài ca đờn ca tài tử. Tôi ví dụ như bài tân cổ Tình anh bán chiếu của soạn giả Viễn Châu có thể giúp người nghe mường tượng được về hình ảnh những người dân chèo ghe bán chiếu trên sông nước hoặc họ sẽ biết được có một làng chiếu truyền thống ở xứ Cà Mau, để rồi từ đó trỗi dậy ý định muốn được tận mắt chứng kiến những gì mình đã được nghe.

    Chính vì vậy mà từ những năm 1991, khi du lịch bắt đầu được chú trọng ở Việt Nam thì đã có nhiều địa phương Nam Bộ tổ chức các hội thi sáng tác đờn ca tài tử về du lịch, khuyến khích ca ngợi những điểm đến du lịch của tỉnh nhà, nhằm thông qua lời ca mà quảng bá du lịch, thu hút nhiều khách tham quan.

    Bên cạnh các đề tài về lịch sử, đạo lý xã hội, cảnh đẹp Nam Bộ cũng thường xuyên được khuyến khích đưa vào các tác phẩm đờn ca tài tử nhằm quảng bá du lịch, thu hút du khách – Ảnh: S.H.T

    Trong giai đoạn phát triển hiện nay, đờn ca tài tử tuy vẫn có vị trí nhất định trong làng nghệ thuật dân tộc nhưng chưa phát triển hiệu quả. Vậy theo ông nên làm thế nào để duy trì và phát huy đờn ca tài tử?

    Để có thể phát triển đờn ca tài tử trong tình hình hiện nay, tôi cho rằng chúng ta cần nhìn nhận đờn ca tài tử là một thực thể sống, tức ở nó có sự vận động phát triển để thích ứng với xã hội đương đại. Phát triển là không ngừng tạo ra cái mới và vì vậy, chúng ta không nên gò ép đờn ca tài tử trong những khuôn mẫu lỗi thời mà nên khoác lên nó lớp áo trẻ trung, hiện đại hơn, để nó không xa rời với thực tế phát triển của xã hội. Cần có những sân chơi đờn ca tài tử trên sóng truyền hình, những ứng dụng thông minh về đờn ca tài tử trên smartphone, các diễn đàn trao đổi giữa những con người làm văn hóa, nghệ thuật để đờn ca tài tử gần gũi hơn với mọi người, đặc biệt là giới trẻ.

    Xin chân thành cảm ơn ông về những chia sẻ này.

    Hiện nay, một số công ty du lịch tại Sài Gòn như Saigontourist, Vietravel… thường xuyên tổ chức các tour du lịch miền Tây ngắn ngày, cho phép du khách được thưởng thức những tiết mục đờn ca tài tử hấp dẫn khi ghé những miệt vườn tại Mỹ Tho hay tham quan quảng trường đờn ca tài tử tại Bạc Liêu. Đắm chìm trong không gian xanh, tươi mát của sông nước Nam Bộ và thưởng thức những câu vọng cổ ngọt ngào, đặc sắc của nghệ thuật đờn ca tài tử, trải nghiệm một bầu không khí tài tử sâu lắng nhưng thân thiện, hào sảng… du khách sẽ cảm thấy chuyến đi của mình thêm trọn vẹn, ý nghĩa.

    Các tour du lịch miền Tây ngắn ngày sẽ đưa du khách đắm chìm vào không gian xanh tươi mát của sông nước Nam Bộ và những câu vọng cổ đầy sâu lắng, được thể hiện bởi những người dân phóng khoáng và hào sảng – Ảnh: S.H.T

    Từ ngày 20/11 đến 22/11/2019, tỉnh Bạc Liêu tổ chức Tuần lễ Văn hóa – Du lịch Bạc Liêu 2022 nhằm kỷ niệm 100 năm ra đời bản Dạ cổ hoài lang của cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu, 100 năm hình thành di tích kiến trúc nghệ thuật Nhà công tử Bạc Liêu và tôn vinh công lao đóng góp của các thế hệ nghệ nhân, nghệ sĩ cho nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ và cải lương, gồm nhiều hoạt động: triển lãm tranh ảnh nghệ thuật, hội chợ du lịch, tọa đàm giao lưu và biểu diễn nghệ thuật, liên hoan đờn ca tài tử, khởi công dự án Khu văn hóa đa năng ngoài công lập Công tử Bạc Liêu…

    --- Bài cũ hơn ---

  • Cho Thuê Tàu, Cano, Tham Quan, Câu Cá Mực Nha Trang
  • Tour Được Quan Tâm » Tour Câu Cá
  • Những Bãi Biển Đẹp Ở Miền Nam California
  • Thủ Tục Xin Visa Du Lịch Cuba Năm 2022
  • Xin Visa Du Lịch Cuba
  • Dịch Vụ Đờn Ca Tài Tử

    --- Bài mới hơn ---

  • Kinh Nghiệm Du Lịch Đơn Dương Lâm Đồng Cho Ai Đi Lần Đầu
  • 10 Điểm Nổi Bật Ở Đơn Dương
  • Giá Thuê Xe Hợp Đồng Du Lịch 7 Chỗ Sài Gòn Đi Đơn Dương
  • Khu Nghỉ Dưỡng Ở Đông Anh Hà Nội
  • Tour Du Lịch Đông Bắc 5 Ngày 4 Đêm
  • Chợ Nổi Cái Răng 06/01/2021

    – Khởi hành: 5h sáng về 7h sáng

    Chợ Nổi – Vườn Ong Mật – Bánh Piza Hủ Tiếu 06/01/2021

    – Khởi hành: 7h sáng về 11h trưa

    Tour Xe Máy – Câu Cá 15/06/2020

    – Khởi hành: hàng ngày.

    – Phương tiện: Xe máy.

    Tour Xem Pháo Hoa 03/02/2020

    Nhằm đáp ứng nhu cầu xem pháo hoa của bà con trong thành phố và du khách phương xa, công ty chúng tôi có tổ chức chuyến tham quan trên sông kết hợp ngắm pháo hoa đêm giao thừa…

    Khách Sạn NT HOTEL 02/12/2019

    NT Hostel là một trong những hostel Cần Thơ đi vào hoạt động từ tháng 9/2019. Với thiết kế mang phong cách vintage sẽ mang đến cho bạn không gian nghỉ ngơi ấm cúng, tiện nghi và vô cùng thoải mái.

    Khách Sạn Bình Dân – Phúc Long 2 18/09/2019

    Khách sạn Phúc Long 2 toạ lạc tại bến ninh kiều, chỉ mất vài phút đi bộ, bạn có thể đến khám phá bến ninh kiều cùng các địa điểm tham quan lân cận như chợ đêm ninh kiều, chùa ông, biển cần thơ, chợ cổ cần thơ, du thuyền, bảo tàng, khám lớn và các ngôi chùa của 3 dân tộc anh em…

    Nhà Nghỉ Hồng Loan 02/12/2019

    Điện thoại: 0913 765 113 (Mr Hùng) – Nhà nghỉ Hồng Loan toạ lạc tại khu đô thị Hoàng Quân, thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long, nhà nghỉ được trang bị theo tiêu chuẩn khách sạn 2 sao, có chổ đậu xe, bồn tắm, không gian thoáng mát phù hợp cho tài xế và khách đi phượt…

    Khách Sạn Ninh Kiều 2 – Ninh Kieu 2 Hotel 29/10/2019

    Ninh kiều 2 là khách sạn 4 sao toạ lạc tại đại lộ hoà bình, phường tân an, quận ninh kiều, thành phố cần thơ. Khách sạn có 108 phòng với trang thiết bị hiện đại, gần các điểm tham qua du lịch và khu mua sắm, ngân hàng, siêu thị..

    Câu Cá Trên Tàu Du Lịch 15/06/2020

    – Khởi hành: hàng ngày.

    Làng Cổ Long Tuyền – Thiền Viện Trúc Lâm Phương Nam 15/06/2020

    --- Bài cũ hơn ---

  • Giải Pháp Đưa Đờn Ca Tài Tử Đến Với Du Khách Và Phát Triển Sản Phẩm Du Lịch Đặc Thù Dựa Vào Đờn Ca Tài Tử
  • Đờn Ca Tài Tử: Sản Phẩm Mới Cho Du Lịch
  • Đồi Cát Bay Mũi Né
  • Vi Vu Đồi Cát Bay Ở Mũi Né: Trải Nghiệm ‘cực Chất’
  • Du Lịch Đồi Cát Mũi Né Có Gì Vui?
  • Đờn Ca Tài Tử: Sản Phẩm Mới Cho Du Lịch

    --- Bài mới hơn ---

  • Giải Pháp Đưa Đờn Ca Tài Tử Đến Với Du Khách Và Phát Triển Sản Phẩm Du Lịch Đặc Thù Dựa Vào Đờn Ca Tài Tử
  • Dịch Vụ Đờn Ca Tài Tử
  • Kinh Nghiệm Du Lịch Đơn Dương Lâm Đồng Cho Ai Đi Lần Đầu
  • 10 Điểm Nổi Bật Ở Đơn Dương
  • Giá Thuê Xe Hợp Đồng Du Lịch 7 Chỗ Sài Gòn Đi Đơn Dương
  • Bình Dương là tỉnh có nghệ thuật đờn ca tài tử (ĐCTT) phát triển mạnh và hoạt động khá sôi nổi. Phát huy lợi thế đó, nhiều điểm du lịch trong tỉnh đã đưa loại hình nghệ thuật này kết hợp với du lịch. Qua tiếng đờn, lời ca góp phần giới thiệu đến du khách hình ảnh đất và con người Bình Dương.

    ĐCTT, một sản phẩm du lịch độc đáo. Trong ảnh: Các nghệ nhân đang biểu diễn tại Nhà cổ Đỗ Cao Thứa Ảnh: Q.CHIẾN

    Ru lòng

    Nhắc đến Nam bộ, du khách không chỉ liên tưởng vùng đất với vườn cây ăn trái trĩu quả, khí hậu trong lành mà còn biết đến với nét độc đáo in dấu trong từng tiếng đờn, lời ca của dòng nhạc tài tử. Cũng chính vì vậy mà nhiều tỉnh, thành như: Tiền Giang, Hậu Giang, Cần Thơ… đã khai thác ĐCTT trong hoạt động du lịch, thu hút du khách trong nước và quốc tế.

    Các điểm du lịch tại Bình Dương như: Vườn cây ăn trái Lái Thiêu, Khu du lịch Đại Nam, Làng tre Phú An… những năm gần đây cũng đã đưa ĐCTT đến phục vụ du khách. Trao đổi với chúng tôi, bà Bùi Thị Hoa, ở Hà Nội đi du lịch đến Bình Dương tâm sự, năm 2022 khi được gia đình đưa đi tham quan tại Làng tre Phú An, bà ấn tượng nhất là được nghe các cô chú, anh chị ca. Khi các chú dạo đờn, rồi các cô cất cao tiếng hát làm cả gia đình bà say đắm. Không chỉ gia đình bà mà ai đi trong đoàn cũng dừng chân thưởng thức “đặc sản” ĐCTT của mảnh đất phương Nam. Sau 2 năm trở lại Bình Dương, gia đình bà đã lên kế hoạch đi tham quan lại một số điểm và quyết tâm tập thử một đoạn tài tử để khoe với mọi người. “Công nhận ĐCTT hay quá. Với những ca từ giản dị nhưng qua cách biểu diễn, giọng ca ngọt ngào như ru lòng người tìm về những điều nhẹ nhàng nhất của cuộc sống”, bà Hoa nói.

    Cũng chính vì cái hay, cái đẹp của dòng nhạc dân tộc này mà thạc sĩ Phạm Văn Phương, giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa – Nghệ thuật và Du lịch Sài Gòn – một người chuyên nghiên cứu về du lịch cho rằng, đây là một sản phẩm du lịch “sống” thích ứng và linh hoạt với từng hoàn cảnh cụ thể. Đến với các điểm du lịch, du khách được đắm chìm trong không gian xanh, tươi mát và thưởng thức những bài bản ngắn dài hay một câu vọng cổ ngọt ngào, đặc sắc của nghệ thuật ĐCTT mới thấy chuyến đi của mình trọn vẹn, ý nghĩa. Khách du lịch thả hồn mình theo tiếng nhạc, lời ca và thưởng thức một bầu không khí tài tử sâu lắng nhưng thân thiện, hào sảng… và đó chính là dấu ấn văn hóa mạnh mẽ làm cho du khách nhớ về một địa danh du lịch mà mình đã đến và mong muốn quay trở lại, từ đó góp phần phát triển du lịch địa phương.

    Cái cần để phát huy

    Đưa ĐCTT vào các khu du lịch tại Bình Dương có nhưng chưa nhiều. Do đó đã đặt ra nhiều câu hỏi từ phía những nhà quản lý điểm du lịch, nghệ nhân ĐCTT là làm thế nào để phát triển sản phẩm du lịch “sống” này? Theo thạc sĩ Phạm Văn Phương, để làm được điều đó đòi hỏi ngành du lịch cần chủ trì để những công ty lữ hành gặp nhau, trao đổi kinh nghiệm và xây dựng chương trình tour, tuyến đưa du khách đến các địa điểm du lịch Bình Dương. Mặt khác, những điểm du lịch cũng cần có một không gian trình diễn yên tĩnh cho du khách thưởng thức tài tử đúng nghĩa, không ồn ào náo nhiệt, người qua kẻ lại lộn xộn. Họ có thể ngồi ăn nhẹ bánh ngọt và uống ly nước thưởng thức từng câu, từng chữ các bài bản tài tử. Tại các điểm du lịch, những nghệ nhân biểu diễn cũng phải cải tiến chương trình cho phù hợp với du khách về nội dung, bài bản, không gian, hình thức biểu diễn… để không gây nhàm chán.

    Đối với ngành du lịch Bình Dương, nhất là Trung tâm Xúc tiến du lịch tỉnh, để phát triển du lịch gắn với bảo tồn ĐCTT, trung tâm đang nghiên cứu tạo điều kiện để các công ty du lịch liên kết với địa điểm du lịch. Tại các điểm du lịch, trung tâm xây dựng kế hoạch cụ thể để họ tham khảo khi đưa ĐCTT vào phục vụ du khách. Riêng hướng về Festival ĐCTT quốc gia lần II – Bình Dương năm 2022, các điểm du lịch trong tỉnh sẽ liên tục có những tài tử đờn, tài tử ca phục vụ khách.

    Nếu làm tốt việc liên kết giữa du lịch và ĐCTT sẽ tạo ra sản phẩm du lịch đặc sắc. Những giá trị của ĐCTT mang văn hóa người Việt Nam làm tâm điểm cho du lịch phát triển. Việc kết hợp ĐCTT với du lịch vừa nâng cao hiệu quả kinh doanh, vừa mang tính giới thiệu, quảng bá nghệ thuật, thu hút sự chú ý của du khách trong và ngoài nước, là động thái cần thiết và quan trọng trong việc góp phần bảo tồn và phát huy nghệ thuật ĐCTT ở Bình Dương.

    THIÊN LÝ

    --- Bài cũ hơn ---

  • Đồi Cát Bay Mũi Né
  • Vi Vu Đồi Cát Bay Ở Mũi Né: Trải Nghiệm ‘cực Chất’
  • Du Lịch Đồi Cát Mũi Né Có Gì Vui?
  • Tổng Hợp Kinh Nghiệm Du Lịch Đồ Sơn Tự Túc, Chi Phí Chỉ Từ 800K
  • ‘bỏ Túi’ Kinh Nghiệm Du Lịch Đỉnh Fansipan Bằng Cáp Treo Cực Hay
  • Giải Pháp Đưa Đờn Ca Tài Tử Đến Với Du Khách Và Phát Triển Sản Phẩm Du Lịch Đặc Thù Dựa Vào Đờn Ca Tài Tử

    --- Bài mới hơn ---

  • Dịch Vụ Đờn Ca Tài Tử
  • Kinh Nghiệm Du Lịch Đơn Dương Lâm Đồng Cho Ai Đi Lần Đầu
  • 10 Điểm Nổi Bật Ở Đơn Dương
  • Giá Thuê Xe Hợp Đồng Du Lịch 7 Chỗ Sài Gòn Đi Đơn Dương
  • Khu Nghỉ Dưỡng Ở Đông Anh Hà Nội
  • * Giá trị nghệ thuật âm nhạc: Đờn ca tài tử thể hiện sự phức tạp về số lượng thang âm, kỹ thuật chơi nhạc điêu luyện, phương pháp âm điệu; sự độc đáo, khác biệt mới lạ làm cho du khách hứng thú khi thưởng thức, tìm hiểu. Những cung, bậc, điệu nhạc của đờn ca tài tử là có một không hai trên thế giới mà du khách khi có cơ hội sẽ nảy sinh nhu cầu thưởng thức và hiểu biết thêm những giá trị mới, độc đáo trong kho tàng âm nhạc của nhân loại.

    * Giá trị nghệ thuật thẩm mỹ: đó là những nét đẹp đơn sơ mộc mạc gần gũi của con người thể hiện trong nội dung lời ca, câu truyện của cuộc sống, vẻ đẹp trong quan hệ tình người… điển hình như “dạ cổ hoài lang” nổi tiếng và bất diệt của Cao Văn Lầu về vẻ đẹp trong quan hệ vợ chồng đã làm nức lòng du khách gần xa. Giá trị thẩm mỹ thể hiện những nét đẹp trong nội dung lời hay, ý đẹp, con người thể hiện, khung cảnh chân thực sống động gắn với cuộc sống giản dị đời thường.

    * Giá trị đạo đức nhân văn: dùng lời ca, điệu ngạc, hình thức, phong cách biểu diễn để diễn tả nội dung những giá trị đạo đức, nhân văn, những chuẩn mực cuộc sống, tạo không gian sức sống cộng đồng, đưa con người gần nhau hơn bằng tính nhân văn trong quan hệ người với người, giữa người dân địa phương với du khách; phân biệt yêu-ghét rõ ràng để hình thành những giá trị chân-thiện-mỹ, tạo cho con người và cả du khách hướng thiện, hướng tới những giá trị cuộc sống đầy tính nhân văn.

    Những giá trị hiện hữu kể trên chứa đựng trong đờn ca tài tử sẽ là nguồn cảm hứng vô tận để nhào nặn thành những hoạt động biểu diễn, trưng bày, thuyết minh trong quá trình thiết đãi khách. Trên cơ sở đó sản phẩm du lịch được hình thành phục vụ từng loại khách khác nhau, từng thời điểm khác nhau, ở từng không gian khác khau với diễn xuất của từng nhóm cộng đồng dân cư khác khau hoặc thông qua mạng lưới các nhà hát, câu lạc bộ đờn ca tài tử.

    2. Du khách mong đợi gì ở Đờn ca tài tử?

    Khẳng định rằng văn hoá là nội dung, là bản chất đích thực của du lịch Việt Nam, tạo nên tính độc đáo, đặc sắc, hấp dẫn cho các sản phẩm du lịch, góp phần tạo dựng hình ảnh quốc gia Việt Nam. Chính tính sự độc đáo-duy nhất và mới lạ của văn hóa Việt quyết định đến sự hấp dẫn du khách và trở thành động cơ hay lý do để du khách lựa chọn sản phẩm du lịch nào đó, điểm đến nào đó ở Việt Nam. Vậy đến với đờn ca tài tử Nam bộ, du khách mong đợi được thụ hưởng những gì:

    * Muốn được xem/thưởng thức biểu diễn toàn thể hay trích đoạn các bài ca, vở diễn, tác phẩm đờn ca tài tử, có thể tại nhà hát, câu lạc bộ, cộng đồng dân cư thôn ấp, trên cánh đồng, miệt vườn, trên các con thuyền, ghe… Với hoạt động này du khách muốn được đắm mình vào không gian văn hóa Nam bộ thông qua nghệ thuật biểu diễn đờn ca tài tử. Ở đây du khách còn có nhu cầu hiểu nội dung, cốt chuyện, khung cảnh ra đời, nghệ sỹ sáng tác hay tác phẩm dân gian, nghệ sỹ biểu diễn hay sinh họat cộng đồng… Như vậy bên cạnh việc thưởng thức biểu diễn cần có những diễn giải phụ họa làm cầu nối để du khách hiểu hơn về ý nghĩa, nội dung triết lý của tác phẩm.

    * Muốn tìm hiểu thêm một bước về nghệ thuật độc đáo này: được nghe thuyết trình, giới thiệu, xem phim… về lịch sử hình thành và phát triển gắn với các tác phẩm nổi tiếng, nghệ sỹ nổi tiếng, cấu tạo và vai trò của từng nhạc cụ…muốn được chiêm ngưỡng những nhạc cụ, hình ảnh về các sự kiện, hoạt động diễn hát trong lịch sử và ở các địa phương; được xem trưng bày những sự việc, hình ảnh, con người gắn với loại hình nghệ thuật này

    * Muốn có những dấu ấn, lưu giữ những kỷ niệm và tự hào về chuyến đi với những trải nhiệm, sự am hiểu về nghệ thuật độc đáo này để kể cho bạn bè và người thân cũng như lưu giữ cho chính mình. Vật lưu niệm về nhạc cụ, băng đĩa lời bài ca đã được dịch ra ngôn ngữ mẹ đẻ, chụp hình, sách viết về đờn ca tài tử…là những gì mà du khách mong có được khi đến với đờn ca tài tử.

    * Muốn được thể hiện mình với tình yêu âm nhạc, yêu con người và cuộc sống nơi đây và có nguyện vọng đóng góp vào việc bảo tồn và tôn vinh nghệ thuật truyền thống độc đáo này cho con cháu mai sau, các thế hệ du khách trong tương lai.

    Còn rất nhiều những giá trị khác nữa trong quá trình thiết đãi du khách người ta phát hiện ra những chi tiết có thể rất nhỏ nhưng ý nghĩa rất lớn và tạo ấn tượng đặc biệt sâu sắc đối với du khách. Đối với mỗi loại khách khác nhau mà có mong đợi khác nhau. Khách đi theo Tour du lịch đến với di sản văn hóa phi vật thể có hoạt động tới tham quan làng quê, hay địa danh-nơi gắn với quá trình hình thành và phát triển di sản, các nhà hát, câu lạc bộ, hoặc nghệ sĩ-nhân vật nổi tiếng của di sản; được tặng hoặc mua các sản phẩm của văn hóa đương đại (phim, ảnh, tư liệu sách…) ghi lại di sản văn hóa một cách chân thực. Khách du lịch với mục đích nghiên cứu mong muốn được trải nghiệm, nghiên cứu di sản văn hóa để phục vụ sở thích hay công việc. Họ không chỉ dừng lại ở việc quan sát, cảm nhận, thưởng thức các giá trị di sản, họ kỳ vọng được thực hành, trải nghiệm, đi sâu và nghiên cứu tính khoa học, độc đáo của di sản qua nhiều hoạt động tiếp cận di sản sống động và chân thực. Trong quá trình tham quan, có sự kết nối quá khứ với cuộc sống đương đại thông qua học tập, nghiên cứu.

    3. Giải pháp đưa Đờn ca tài tử đến với du khách

    a) Sưu tầm, phục hồi, tạo dựng tư liệu, biên tập nội dung, làm sáng tỏ giá trị, tái hiện lịch sử hình thành phát triển của loại hình nghệ thuật này; nhấn mạnh tính độc đáo, khác biệt và hấp dẫn của nó nhằm thông tin quảng bá, giới thiệu loại hình nghệ thuật độc đáo này đến với thị trường du lịch, thu hút khách. Đây là nhiệm vụ đầu tiên mà các cấp chính quyền, cơ quan quản lý về văn hóa quan tâm có chính sách, định hướng, hỗ trợ; tổ chức xã hội, đoàn thể đồng hành cùng cộng đồng dân cư chủ động triển khai trước khi quá muộn khi bị mai một, mất đi vĩnh viễn những giá trị di sản còn lại. Nhiệm vụ này nhằm bảo tồn kho tàng giá trị di sản đờn ca tài tử, để có “cái” thiết đãi khách. Đồng thời với việc bảo tồn là việc truyền dạy và phổ biến sinh hoạt đờn ca tài tử khắp các địa phương trở thành món ăn tinh thần, niềm tự hào trong đón tiếp và thiết đãi du khách.

    b) Tổ chức các hoạt động biểu diễn Đờn ca tài tử trong khuôn khổ các lễ hội địa phương; đầu tư phát triển mạng lưới các nhà hát, câu lạc bộ, sinh hoạt cộng đồng… trở thành các chương trình biểu diễn nghệ thuật đờn ca tài tử thường xuyên và vào các sự kiện nổi bật trong năm. Lịch trình biểu diễn này là cơ sở để “chào hàng” tới các hãng lữ hành xây dựng chương trình du lịch đến với đờn ca tài tử hoặc du khách tự tìm kiếm thống tin đi du lịch tới thưởng thức biểu diễn đờn ca tài tử. Trong vùng Nam bộ, đặc biệt là Bạc Liêu hoặc Long An cần đầu xây dựng thương hiệu Đờn ca tài tử Nam bộ với điểm nhấn là Nhà hát Đờn ca tài tử gắn với Điểm du lịch quốc gia Lưu niệm Cao Văn Lầu. Nhà hát có tầm cỡ quốc gia này sẽ là nơi hội tụ những sự kiện, nghệ sỹ, danh nhân, du khách gắn với các hội thi, lưu diễn…có tiếng vang toàn quốc về Đờn ca tài tử và các loại hình nghệ thuật truyền thống dân gian.

    c) Quy hoạch, đầu tư xây dựng các điểm biểu diễn Đờn ca tài tử trong toàn vùng gắn với các công trình dịch vụ công cộng, nơi sinh hoạt động đồng và hệ thống cơ sở dịch vụ du lịch để tạo điều kiện cho khách du lịch tiếp cận thuận lợi với đờn ca tài tử. Các địa điểm biểu diễn cần đảm bảo các tiêu chuẩn về kỹ thuật, phù hợp với không gian, an toàn, vệ sinh, tiện nghi và kết nối với các điểm du lịch, điểm dân cư. Ở mỗi địa phương điểm đến du lịch cần bố trí tạo 1 không gian công cộng để giao lưu giữa cư dân địa phương với du khách-nơi hội tụ đủ hấp dẫn-để có thể biểu diễn đờn ca tài tử định kỳ trong tuần. Trong các chương trình biểu diễn cần lưu ý hạn chế xu hướng sân khấu hóa mà cần thể hiện những giá trị chân thực, mộc mạc, giản dị của loại hình nghệ thuận âm nhạc độc đáo này. Tại các điểm biểu diễn cần kết nối thuận tiện với các cơ sở cung cấp dịch vụ ăn uống, giải trí, lưu niệm và các loại hình dịch vụ khác. Đặc biệt kết nối hiệu quả giữa đờn ca tài tử với văn hóa ẩm thực Nam bộ; đờn ca tài tử với văn hóa miệt vườn sông nước Cửu Long; đờn ca tài tử với hội nghị, hội thảo, khuyến thưởng (MICE).

    d) Xây dựng bảo tàng, triển lãm, tượng đài, khu trưng bày, nhà lưu niệm… để trưng bày các nhạc cụ, tư liệu về bản nhạc cổ, tranh, ảnh các nghệ sĩ nổi tiếng để làm sáng tỏ giá trị, tôn vinh hình ảnh nghệ thuật, nghệ nhân gắn với Di sản Đờn ca tài tử để phục vụ nhu cầu tìm hiểu, học tập, nghiên cứu thưởng ngoạn của khách du lịch trong và ngoài nước; tạo cơ hội cho các gia đình, dòng họ tham gia trưng bày, cống hiến vật trưng bày cho bảo tàng, triển lãm.

    e) Thiết kế sản xuất các vật dụng, sản vật địa phương, biểu tượng, tài liệu, địa nhạc, đĩa hình, nhạc cụ, sách ảnh giới thiệu…trở thành hàng lưu niệm mang dấu ấn địa danh, danh nhân đi liền với nghệ thuật đờn ca tài tử.

    f) Định kỳ 2 năm một lần tổ chức các Festival đờn ca tài tử trở thành sự kiện quốc gia cho đồng bào cả nước tụ hợp về các tỉnh Nam bộ để cùng nhau diễn xướng đồng thời là thời gian tập trung các hoạt động văn hóa nghệ thuật gắn với đờn ca tài tử để cho du khách khắp nơi nô nức đổ về thưởng thức.

    4. Giải pháp phát triển sản phẩm du lich đặc thù dựa vào đờn ca tài tử

    Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2022 và tầm nhìn đến năm 2030 đã chỉ rõ quan điểm ” …phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá dân tộc… phát huy lợi thế quốc gia về văn hóa dân tộc, thế mạnh các vùng, miền… liên kết, phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng theo vùng du lịch… “. Với những giá trị hiện hữu và tầm vóc một di sản thế giới được UNESCO vinh danh thì Đờn ca tài từ giờ đây là tài nguyên vô cùng đặc sắc để các doanh nghiệp lữ hành có thể phát triển trở thành sản phẩm du lịch đặc thù vùng Nam bộ (bao gồm vùng du lịch Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long).

    Trên cơ sở những cố gắng của chính quyền và cộng đồng điểm đến trong việc bảo tồn và đưa nghệ thuật đờn ca tài tử đến với du khách như trình bày ở trên thì giải pháp đối với các doanh nghiệp lữ hành cần phát triển sản phẩm du lịch đặc thù dựa vào đờn ca tài tử, nên chăng:

    * Khai thác những giá trị nổi bật và hấp dẫn du lịch của Đờn ca tài tử để xây dựng các chương trình du lịch đưa du khách đến thưởng thức đờn ca tài tử tại những địa danh gắn với nhiều tên tuổi lớn như: Nhạc Khị, Cao Văn Lầu, Mộng Vân… Tổ chức các tuyến du lịch nội vùng hoặc liên vùng tới Đồng bằng sông Cửu Long-cái nôi sinh ra đờn ca tài tử, đặc biệt là 2 tỉnh Bạc Liêu và Long An. Xác định thời gian, địa điểm, không gian thưởng thức đờn ca tài tử trở thành 1 trong những hoạt động chính không thể thiếu trong chương trình du lịch đến các tỉnh Nam bộ. Tuy nhiên, để đơn ca tài tử đủ hấp dẫn và trở thành hoạt động không thể thiếu trong chương trình du lịch thì phải có cố gắng nỗ lực đầu tư cả từ phía lữ hành và phía các địa phương, các cơ sở biểu diễn. Làm sao để mong đợi của du khách được thỏa mãn và tạo ra những trải nghiệm thú vị.

    * Thiết kế chương trình du lịch mà ở đó kết hợp tinh tế đờn ca tài tử với các điểm du lịch sinh thái, nơi nghỉ dưỡng, gắn đờn ca tài tử với ẩm thực, với văn hóa Ốc eo Nam bộ, văn hóa sông nước, miệt vườn, với du lịch khuyến thưởng… Hình thành các tour đến các nhà hát, câu lạc bộ đờn ca tài tử, các điểm sinh hoạt cộng đồng và tổ chức cho khách giao lưu trải nghiệm và tham gia đờn ca cùng cư dân địa phương.

    * Nhà nước có chính sách khuyến khích doanh nghiệp hỗ trợ cộng đồng dân cư về điều kiện phục vụ khách du lịch bên cạnh hoạt động đờn ca tài tử trong du lịch cộng đồng như hỗ trợ thông tin, kỹ năng đón tiếp, phục vụ khách, điều kiện vệ sinh, an toàn và các dịch vụ đi kèm như lưu trú, ăn uống, hướng dẫn tìm hiểu văn hóa, lối sống địa phương.

    * Doanh nghiệp đầu tư phát triển đội ngũ hướng dẫn viên về kiến thức và kỹ năng chuyên sâu về đờn ca tài tử để truyền tải tối đa những giá trị vốn có của đờn ca tài tử cho du khách.

    * Nhà nước có chính sách và chương trình hành động hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển thương hiệu sản phẩm du lịch đặc thù đến vùng Nam bộ gắn với đờn ca tài tử.

    * Nhà nước khuyến khích và bù giá cho doanh nghiệp lữ hành tổ chức các chương trình du lịch mang tính giáo dục lịch sử, du lịch về nguồn gắn với di sản văn hóa phi vật thể đờn ca tài tử cho đối tượng học sinh, sinh viên trong cả nước;

    Kết luận và kiến nghị

    Với những giá trị đặc sắc và vô tận, Đờn ca tài tử-di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại đang trở thành “món ăn” độc đáo và không thể thiếu đối với các chương trình du lịch đưa khách đến vùng Nam bộ nói riêng và Việt Nam nói chung. Khai thác những giá trị nổi bật và hấp dẫn du lịch của Đờn ca tài tử cần có sự cố gắn nỗ lực cả từ phía chính quyền, các tổ chức xã hội và cộng đồng dân cư trong mối liên hệ mật thiết với văn hóa Nam bộ. Đón bắt những kỳ vọng và mong đợi của du khách, doanh nghiệp lữ hành cùng với cộng đồng điểm đến, các điểm biểu diễn và các cơ sở dịch vụ du lịch đang nỗ lực đưa đờn ca tài tử đến với du khách và dần hình thành sản phẩm du lịch đặc thù Nam bộ dựa vào đờn ca tài tử.

    Tuy nhiên, để những giải pháp đưa đờn ca tài tử đến với du khách và phát triển sản phẩm đặc thù dựa vào đờn ca tài tử được thực thi, mang lại lợi ích thiết thực cho các bên thì nhất thiết Nhà nước cần có chính sách, chương trình khuyến khích, hỗ trợ và bảo đảm môi trường, điều kiện cần thiết để bảo tồn giá trị đích thực và toàn vẹn đối với di sản đờn ca tài tử; tạo điều kiện thuận lợi cho du lịch phát triển, hướng cho nhân dân thụ hưởng những giá trị tinh hoa văn hóa dân tộc, trong đó có đờn ca tài tử; đẩy mạnh hơn nữa công tác xúc tiến, quảng bá cho di sản; Nhà nước cần giải quyết tốt mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, ở đó lấy bảo tồn làm trọng và đi trước một bước; đồng thời lấy phát triển làm động lực bảo tồn; lấy du lịch có trách nhiệm với di sản là phương thức hữu hiệu để phát huy giá trị di sản bền vững, trong đó có đờn ca tài tử./.

    Tham luận tại Hội thảo khoa học: “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Đờn ca tài tử Nam Bộ” diễn ra ngày 23/04/2014 tại TP. Bạc Liêu.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Đờn Ca Tài Tử: Sản Phẩm Mới Cho Du Lịch
  • Đồi Cát Bay Mũi Né
  • Vi Vu Đồi Cát Bay Ở Mũi Né: Trải Nghiệm ‘cực Chất’
  • Du Lịch Đồi Cát Mũi Né Có Gì Vui?
  • Tổng Hợp Kinh Nghiệm Du Lịch Đồ Sơn Tự Túc, Chi Phí Chỉ Từ 800K
  • Ðưa Đờn Ca Tài Tử Vào Du Lịch Có Khả Thi?

    --- Bài mới hơn ---

  • Đờn Ca Tài Tử Với Du Lịch: Nỗi Lo Tầm Thường Hóa Di Sản
  • Cẩm Nang Du Lịch Đông Bắc Từ A Đến Z
  • Du Lịch Phú Quốc Khám Phá Đông Đảo
  • Các Điểm Tham Quan Du Lịch Không Thể Bỏ Qua Tại Thành Phố Đồng Hới
  • Kinh Nghiệm Du Lịch Đông Hưng Trung Quốc Bạn Nên Biết
  • Đờn ca tài tử (ĐCTT) Nam Bộ đã được UNESCO vinh danh Di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại, vì thế, cùng với niềm tự hào thì chúng ta phải có chiến lược bảo tồn, gìn giữ và phát triển di sản này. ĐCTT bấy lâu vẫn tồn tại trong đời sống tinh thần của người Việt, nhưng trong thời hội nhập, ĐCTT được đưa vào hoạt động du lịch và từ đây nhiều nỗi lo hiện hữu…

    Theo hồ sơ di sản của Cục Di sản văn hóa (Bộ VH-TT&DL), ĐCTT ra đời vào cuối thế kỷ XIX, chủ yếu các tỉnh phía Nam nước ta và sau đó lan rộng đến cả các tỉnh, thành phía Bắc. Loại hình nghệ thuật này phản ánh suy nghĩ, tâm tư, tình cảm của những người dân mở đất phương Nam – vùng miệt vườn, sông nước, với lối sống cần cù, phóng khoáng, cởi mở, bình dị mà nghĩa hiệp, can trường. ĐCTT gắn kết cộng đồng thông qua thực hành và sáng tạo nghệ thuật, trên cơ sở nhạc lễ, nhạc cung đình triều Nguyễn và âm nhạc dân gian miền Trung, miền Nam. Chính vì thế, ĐCTT vừa có tính bình dân, vừa mang tính bác học. Đến nay, ĐCTT được thực hành ở mọi lúc, mọi nơi: trong lễ hội, cưới, sinh nhật, họp mặt… Đối với người phương Nam, ĐCTT là một loại hình sinh hoạt văn hóa tinh thần không thể thiếu và là Di sản văn hóa phi vật thể quý giá của cộng đồng, cùng với đó ĐCTT đang góp phần phục vụ du lịch ở địa phương, duy trì sự đa dạng văn hóa của quốc gia và quốc tế.

    Tuy nhiên, khi xã hội ngày một phát triển đã kéo theo những đổi thay của ĐCTT, trong đó nổi bật là loại hình nghệ thuật này đã và đang được khai thác, đưa vào các tuor du lịch ở nhiều tỉnh, thành phía Nam phục vụ du khách nội địa cũng như quốc tế. Điều này phù hợp với chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2022 và tầm nhìn đến năm 2030 là phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc…, liên kết phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng theo vùng du lịch… Nhưng theo nhiều chuyên gia, khi chúng ta đưa ĐCTT để kích cầu du lịch cần thận trọng, thậm chí có thời điểm GS. Trần Văn Khê nêu quan điểm không nên để ĐCTT bị thương mại hóa.

    Biểu diễn ĐCTT trong các tour, điểm du lịch không còn xa lạ ở miền Tây Nam Bộ.

    Trước khi ĐCTT được vinh danh tầm nhân loại, loại hình nghệ thuật này đã được các tỉnh, thành vùng Tây Nam Bộ đưa vào những tour, điểm du lịch với nhiều hình thức: đờn ca trên sông (ghe, tàu du lịch), trong vườn cây trái, nhà hàng… Hình thức này nhiều năm qua phát triển mạnh ở các tỉnh Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Vĩnh Long, Cần Thơ, Bạc Liêu… Tuy nhiên, hoạt động ĐCTT phục vụ du khách trong các tuor, điểm du lịch này chưa có sự đồng nhất nên các đội, nhóm ĐCTT vẫn còn lúng túng trong hoạt động và những bất cập nảy sinh. GS. Trần Văn Khê cho rằng: “Không thể mang ĐCTT Nam Bộ làm du lịch được. Trong 10 phút, cả đoàn du lịch ghé lại mà nghe 2 – 3 bản thì làm cho ĐCTT giảm giá trị. Trong buổi đờn đó, người đờn đâu có vui và hào hứng mà đờn. Họ đờn để lấy tiền. Đâu phải làm như vậy mà giúp ĐCTT tiến bộ được. Cho nên hãy cẩn thận, đừng biến âm nhạc tài tử thành một bộ môn sân khấu và đừng biến nó thành một món hàng”.

    Soạn giả Huỳnh Anh từng cho biết, các nghệ nhân trong ban nhạc ĐCTT ở nhiều điểm du lịch có ngón đờn rất giỏi, chơi được nhiều nhạc cụ nhưng thực tế cũng cho thấy vẫn còn một số nhạc công yếu, tiếng đờn chưa chuẩn xác, nhịp còn sai, chữ nhấn, chữ run còn vụng về, chỉ đờn được đôi ba bài nhỏ, chưa từng đụng tới các bài tổ, vì trình độ nhạc công trong dàn nhạc không đồng đều.

    Trong khi đó, nhạc sĩ Nguyễn Thanh Nhàn chia sẻ, các địa điểm du lịch tại Thới Sơn (Tiền Giang) có lúc không có dàn nhạc nào đủ tứ tuyệt (kìm, cò, tranh, bầu). Đờn ghi-ta phím lõm thì ban nào cũng có, nhưng đờn kìm thì rất hiếm.

    Từ thực tế trên phản ánh ĐCTT đang đứng trước nhiều sự tác động dù loại hình di sản này vẫn đang được bảo tồn, gìn giữ. Theo các chuyên gia, việc đờn yếu, ca dở của nghệ sĩ ĐCTT ở các điểm, tuor du lịch sẽ gây ra một tác hại to lớn. Trước hết, nó phản ánh không đúng giá trị chất lượng của nghệ thuật ĐCTT. Chúng ta đờn, ca qua loa, chiếu lệ cố chỉ để có tiền là vô tình làm lu mờ những giá trị và bản sắc của di sản ĐCTT. Đối với du khách nước ngoài, không khéo với trình độ đờn, ca không tốt sẽ hạ thấp giá trị những tinh túy nghệ thuật của dân tộc đối với khách nước ngoài.

    Theo ông Huỳnh Ngọc Đáng, Giám đốc Sở VH-TT&DL tỉnh Bình Dương, chúng ta không nên xem nghệ thuật ĐCTT như một gói khuyến mại, như một nội dung đính kèm trong các tour du lịch. Vì như vậy sẽ làm cho ĐCTT trở nên nhàm chán, thậm chí biến chất. Nếu cứ xem ĐCTT là một gói khuyến mại của các tour du lịch, có thể có những thành công bước đầu nhưng dần dần sẽ thất bại và ĐCTT ở nơi đó sẽ càng ngày càng tệ.

    Nguyễn Hoài Thu

    --- Bài cũ hơn ---

  • Du Lịch Miền Tây Nghe Đờn Ca Tài Tử Nam Bộ
  • Du Lịch Đồi Cát Mũi Né Đẹp Ngất Ngây Ở Bình Thuận
  • “sa Mạc Hút Khách Ở Xứ Sở Việt Nam”
  • Hướng Dẫn Cách Chinh Phục Fansipan
  • Địa Đạo Vịnh Mốc Vào Top Kỳ Quan Chưa Được Khám Phá
  • Du Lịch Miền Tây Nghe Đờn Ca Tài Tử Nam Bộ

    --- Bài mới hơn ---

  • Ðưa Đờn Ca Tài Tử Vào Du Lịch Có Khả Thi?
  • Đờn Ca Tài Tử Với Du Lịch: Nỗi Lo Tầm Thường Hóa Di Sản
  • Cẩm Nang Du Lịch Đông Bắc Từ A Đến Z
  • Du Lịch Phú Quốc Khám Phá Đông Đảo
  • Các Điểm Tham Quan Du Lịch Không Thể Bỏ Qua Tại Thành Phố Đồng Hới
  • Đờn ca tài tử Nam Bộ là một loại nhạc cổ truyền của dân tộc Việt Nam. Nam Bộ là “cái nôi” sản sinh ra loại hình âm nhạc này. Theo những tài liệu mà Viet Fun Travel tham khảo được thì đờn ca tài tử xuất hiện từ cuối thế kỷ 19, gốc từ nhạc lễ, nhã nhạc cung đình Huế và văn học dân gian. Đây là loại hình nghệ thuật dân gian đặc trưng của vùng Nam Bộ.

    Đờn ca tài tử bao gồm có đàn và ca. Trong đó, có thể giải thích “đờn” là đàn (do phát âm của người Nam Bộ), ca là hát, tài tử là những người giỏi, có biệt tài, thiên hướng về nghệ thuật. Ngày trước, vì cuộc khai hoang khẩn đất của người dân Nam Bộ cũng như đời sống lao động ở đây, sau những giờ làm việc vất vả, người dân thường ca hát để thư giãn, giải trí. Vì thế, đờn ca tài tử Nam Bộ còn được xem là loại hình âm nhạc của người bình dân thời xưa.

    Đờn ca tài tử Nam Bộ – loại hình nghệ thuật đặc sắc ở miền Tây

    VF10:

    Đờn ca tài tử Nam Bộ được cho là có mặt trong đời sống người dân vùng đồng bằng sông Cửu Long từ hơn 100 năm trước. Đây là loại hình diễn tấu gồm có ban nhạc với những người chơi đàn kìm, đàn cò, đàn tranh và đàn bầu (còn gọi là tứ tuyệt) và có một người hát chính. Sau này, đờn ca tài tử cách tân bằng cách thay thế độc huyền cầm bằng đàn ghita phím lõm.

    Thường những người trong đội đờn ca tài tử là những người quen biết, bà con chòm xóm với nhau, họ tập trung lại để đàn hát góp vui, giải trí. Vì thế, đờn ca tài tử ngày trước nghiêng về tính giải trí, vui chơi chứ không phải nhạc lễ. Hiện nay, đờn ca tài tử Nam Bộ được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể thế giới.

    Đờn ca tài tử là sinh hoạt không thể thiếu trong các buổi họp mặt của người dân miền Tây

    Đờn ca tài tử – nét văn hóa đặc sắc của người miền Tây

    Trong số các Tour Miền Tây hễ nhắc đến đờn ca tài tử người ta nghĩ ngay đến miệt vườn sông nước Nam Bộ. Đây được xem là nét văn hóa độc đáo trong đời sống tinh thần của người dân miền Tây. Nghệ thuật đờn ca tài tử ở miền Tây xuất hiện và có mặt hầu hết khắp các tỉnh thành từ Châu Đốc An Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, Sóc Trăng hay Hậu Giang, Kiên Giang, Bến Tre…

    Nhạc cụ thường thấy trong các buổi đờn ca tài tử ngày nay ở miền Tây gồm có đàn tranh, đàn tỳ bà, đàn kìm, đàn cò, đàn tam và sáo (thường là sáo bảy lỗ). Loại hình đờn ca tài tử Nam Bộ được người miền Tây ưa chuộng và phát triển mạnh ở miền Tây. Có rất nhiều cuộc thi tìm kiếm tài năng, giọng ca hay đờn ca tài tử Nam Bộ được tổ chức. Nhiều bạn trẻ ngày nay cũng “nối nghiệp” truyền thống của ông cha ngày trước, theo đuổi bộ môn nghệ thuật cực kỳ đặc sắc này.

    Du khách đi một số Tour miền Tây sẽ có cơ hội xem biểu diễn đờn ca tài tử

    VF06:

    Đến miền Tây ngày nay, đi ở ngoài đường, thỉnh thoảng ta vẫn có thể nghe một câu vọng cổ vang vọng đâu đó, ngồi trên sông cũng có thể nghe vài điệu đờn ca tài tử vọng lại. Vào những đêm trăng sáng, ở các miệt vườn, trên bến tàu, bến thuyền, chúng ta vẫn bắt gặp những buổi biểu diễn đờn ca tài tử của người dân miền Tây.

    Có thể nói, đối với người dân miền Tây, tình yêu bộ môn nghệ thuật đờn ca tài tử đã “thấm vào máu thịt”. Người miền Tây Nam Bộ xem đờn ca tài tử là sinh hoạt văn hóa tinh thần không thể thiếu trong các buổi gặp mặt, cưới hỏi, tết, lễ hội…

    Tượng cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu ở Bạc Liêu

    VF12:

    Du lịch miền Tây nghe đờn ca tài tử Nam Bộ

    Nếu Quý khách thích nghe và xem biểu diễn đờn ca tài tử, hãy đi du lịch miền Tây, tìm về đúng cái nôi của bộ môn nghệ thuật này để khám phá. Không chỉ có “Tình anh bán chiếu” hay “Chuyện tình Lan và Điệp” mà còn có rất nhiều bài đờn ca vọng cổ hay, thấm vào lòng người. Quý khách có thể du lịch đến vùng đất Bạc Liêu, nơi có tượng cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu, người sáng tác tác phẩm để đời “Dạ cổ hoài lang”.

    Ngoài ra, khi đi Tour du lịch miền Tây, du khách cũng có thể nghe đờn ca tài tử do các nghệ sĩ miệt vườn biểu diễn ở nhà vườn miền Tây. Vừa thưởng thức một bộ môn nghệ thuật đặc trưng ở miền Tây Nam Bộ, vừa uống trà mật ong và thưởng thức trái cây nhà vườn.

    Viet Fun Travel

    --- Bài cũ hơn ---

  • Du Lịch Đồi Cát Mũi Né Đẹp Ngất Ngây Ở Bình Thuận
  • “sa Mạc Hút Khách Ở Xứ Sở Việt Nam”
  • Hướng Dẫn Cách Chinh Phục Fansipan
  • Địa Đạo Vịnh Mốc Vào Top Kỳ Quan Chưa Được Khám Phá
  • Tư Vấn Tự Đi Du Lịch Hạ Long
  • Đờn Ca Tài Tử Với Du Lịch: Nỗi Lo Tầm Thường Hóa Di Sản

    --- Bài mới hơn ---

  • Cẩm Nang Du Lịch Đông Bắc Từ A Đến Z
  • Du Lịch Phú Quốc Khám Phá Đông Đảo
  • Các Điểm Tham Quan Du Lịch Không Thể Bỏ Qua Tại Thành Phố Đồng Hới
  • Kinh Nghiệm Du Lịch Đông Hưng Trung Quốc Bạn Nên Biết
  • Kinh Nghiệm Du Lịch Đông Hưng (Trung Quốc) Cho Người Mới Đi Lần Đầu
  • Đờn ca tài tử Nam Bộ vừa được Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Chớp cơ hội ấy, nhiều hãng lữ hành, công ty du lịch đã đưa đờn ca tài tử vào khai thác trong các tour, tuyến du lịch.

    Biểu diễn đờn ca tài tử. (Ảnh: Đức Tám/TTXVN)

    Điều này góp phần quảng bá trực tiếp môn nghệ thuật truyền thống đến với du khách song cũng đặt ra nỗi lo về việc bảo vệ di sản nhân loại.

    Không thể truyền tải hết chỉ trong 15 phút

    Thực tế cho thấy trong giai đoạn đờn ca tài tử ngày càng mai một, việc các nhà hàng, khách sạn, tour du lịch đưa đờn ca tài tử vào chương trình phục vụ du khách là điểm sáng đối với chính bộ môn nghệ thuật này và tạo điều kiện cho các nghệ nhân, câu lạc bộ biểu diễn.

    Song cũng có một thực tế là việc đưa nghệ thuật đờn ca tài tử vào phục vụ du lịch đã phát sinh nhiều vấn đề chưa hay, chưa đẹp. Tham gia đoàn khảo sát du lịch tại một số tỉnh, thành trọng điểm, trong đó có Tiền Giang, nhiều phóng viên cảm thấy chạnh lòng về việc đờn ca tài tử được đem ra phục vụ du khách ở nơi tạm nghỉ chân.

    Với lịch trình chật kín, để được thưởng thức đờn ca tài tử, đoàn nhà báo quốc tế đã chọn cách bỏ bớt một số điểm đến thú vị khác. Tới được Cồn Thới Sơn (thành phố Mỹ Tho), mọi háo hức, mong chờ dường như bị sự mệt mỏi của chặng đường dài, không khí nóng bức cùng thời gian gấp gáp đánh tan.

    Trong khi các ca nương, tài tử đang trau chuốt, nắn nót từng nốt nhạc, lời ca thì ở dưới một số người tìm võng nằm ngủ hoặc gục xuống bàn, một số khác lịch sự hơn hướng ánh mắt lên khu vực biểu diễn song cũng không quên tham gia những câu chuyện rôm rả xung quanh. Buổi biểu diễn nhanh chóng trôi qua, đoàn du khách lại khẩn trương tiếp tục cuộc hành trình. Ít người cảm thấy tiếc nuối khi vừa bỏ qua một di sản tinh thần vừa được thế giới ghi nhận.

    Chị Nikulina Elena (Đài tiếng nói nước Nga) cho hay với 15 phút, người biểu diễn chưa thể truyền tải hết cái hồn, cốt của nghệ thuật đờn ca tài tử; người nghe dù chăm chú đến mấy cũng chưa thể nắm bắt được cái đẹp, sâu lắng trong dòng nhạc cổ truyền này. Ấy là chưa nói đến những người nghe không hiểu tiếng Việt như khách du lịch quốc tế.

    Cảm thông với hoàn cảnh khó khăn của người chơi đờn ca tài tử trong xã hội ngày nay, giáo sư, tiến sỹ khoa học Tô Ngọc Thanh, Chủ tịch Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam đã từng phải thốt lên tại một buổi hội thảo lớn rằng ông rất buồn vì người ta đem một dòng nhạc tinh tế đến nhường ấy để thay thế cho các loại nhạc chuyên phục vụ trong các tiệm ăn ven đường.

    Ông càng buồn hơn khi những người tổ chức biểu diễn trong các tiệm ăn ấy trả thù lao quá “bèo” cho các nhạc công, ca nương đã phải đem tài năng, sự thăng hoa, ngón đờn gan ruột tập luyện bao năm ròng chỉ để phục vụ khách ăn uống.

    Nỗi buồn của ông càng lớn hơn khi Việt Nam dù đã có cố gắng bảo vệ, tôn vinh nhưng di sản văn hóa, nhất là với Di sản văn hóa được thế giới công nhận vẫn chưa được phát huy đúng tầm giá trị.

    Những giải pháp lâu dài

    Việt Nam đã xác định du lịch là một hình thức quảng bá hữu hiệu giá trị văn hóa dân tộc cũng như đóng góp tích cực cho việc bảo tồn vốn quý quốc gia.

    Điều quan trọng là phải làm thế nào để tận dụng, phát huy hết lợi thế đó, đồng thời có thể tạo ra các gói sản phẩm du lịch từ di sản để giới thiệu, quảng bá giá trị văn hóa nghệ thuật dân tộc từng vùng miền đến đông đảo du khách trong và ngoài nước.

    Một trong những câu trả lời hiệu quả nhất đã được thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam thực hiện nhiều năm qua, đó là tổ chức các tour du lịch theo không gian lễ hội, tổ chức những không gian biểu diễn theo định kỳ tại Nhà biểu diễn nghệ thuật cổ truyền số 66 đường Bạch Đằng và số 39 đường Nguyễn Thái Học (thành phố Hội An).

    Đến những nơi này, du khách được thưởng thức các tiết mục nghệ thuật truyền thống của địa phương trong không gian trang trọng, riêng biệt vào các khung giờ cố định 10 giờ 15 phút, 15 giờ 30 phút hoặc 17 giờ 30 phút hàng ngày.

    Buổi biểu diễn diễn ra trong khoảng một giờ đồng hồ, với nhiều tiết mục được đầu tư công phu, chọn lọc kỹ càng với sự trình diễn của các giọng ca, tiếng đàn của những nghệ sỹ chuyên nghiệp. Chương trình này phần nào sẽ giúp khán giả có những cảm nhận khá đầy đủ, nắm bắt được cái hồn của những tác phẩm nghệ thuật truyền thống.

    Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tiền Giang, ông Nguyễn Ngọc Minh cho biết trong các sản phẩm du lịch chúng ta đang giới thiệu, quảng bá loại hình nghệ thuật độc đáo của dân tộc với sự tham gia biểu diễn của các nghệ nhân đang trực tiếp thực hành, bảo tồn, phát huy giá trị di sản truyền thống. Do đó, cần phải lựa chọn các tiết mục phù hợp, tránh làm tràn lan, xô bồ.

    Tiền Giang đã, đang thực hiện một dự án dài hơi về việc bảo tồn, phát huy nghệ thuật đờn ca tài tử trên địa bàn giai đoạn 2013-2015 và tới năm 2022.

    Trong đó, tỉnh coi đờn ca tài tử là gốc, Cải lương là ngọn để tiến hành các hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị những môn nghệ thuật truyền thống này. Một hội thảo quy mô và một chương trình nghệ thuật hoành tráng đã được tổ chức. Rạp hát cải lương đầu tiên của Việt Nam – rạp hát Thầy Năm Tú (tại thành phố Mỹ Tho) và nhà của Bạch Công Tử (người có nhiều đóng góp trong việc lưu giữ, phát triển nghệ thuật đờn ca tài tử, cải lương) đã được trùng tu, tôn tạo làm nơi trình diễn đờn ca tài tử cho du khách tới tham quan.

    Tiền Giang cũng tổ chức tập huấn, truyền dạy đờn ca tài tử cho các thế hệ nghệ sỹ trẻ qua hệ thống đào tạo của Hội Văn học nghệ thuật, trường trung cấp văn hóa nghệ thuật tỉnh và ở các huyện, thành.

    “Hiện đã có 95 trong số 120 ca nương, tài tử hoạt động trong lĩnh vực du lịch tham gia tập huấn. Số còn lại sẽ tiếp tục được học tập tại các lớp đào tạo sắp tới” – ông Nguyễn Ngọc Minh cho biết.

    Trả đờn ca tài tử về không gian của nó, trả nghệ nhân về đúng chất tài tử là điều mà nhiều nhà quản lý văn hóa ở các tỉnh, thành phố phía Nam, nhất là các địa phương có đờn ca tài tử hướng tới.

    Để làm được điều đó cần có sự tham gia tích cực của các nhà quản lý và cả lực lượng doanh nghiệp du lịch.

    Hiện nay, một số tỉnh, thành phố đã chủ động rà soát chất lượng các chương trình biểu diễn đờn ca tài tử tại các điểm đến du lịch và ra một số quy định nhằm đảm bảo vệ, giữ gìn giá trị nghệ thuật đờn ca tài tử. Cụ thể như dàn nhạc phải đảm bảo ít nhất 3 loại nhạc cụ, ít nhất 4 người biểu diễn, quy định thời lượng và số bài bản biểu diễn…

    Rất mong ngành du lịch, mà cụ thể là các doanh nghiệp du lịch hợp tác với các nhà quản lý văn hóa, tìm hiểu, đưa ra ý kiến, kiến nghị, góp phần điều chỉnh nhằm khai thác đờn ca tài tử phù hợp để vừa phát triển du lịch vừa bảo vệ, phát huy các giá trị di sản quý báu mà ông cha để lại.

    (*) Tiêu đề đã được chúng tôi đặt lại

    Theo Mỹ Bình/ vietnamplus.vn

    Theo

    Link gốc:

    --- Bài cũ hơn ---

  • Ðưa Đờn Ca Tài Tử Vào Du Lịch Có Khả Thi?
  • Du Lịch Miền Tây Nghe Đờn Ca Tài Tử Nam Bộ
  • Du Lịch Đồi Cát Mũi Né Đẹp Ngất Ngây Ở Bình Thuận
  • “sa Mạc Hút Khách Ở Xứ Sở Việt Nam”
  • Hướng Dẫn Cách Chinh Phục Fansipan
  • Giải Pháp Đưa Đờn Ca Tài Tử Đến Với Du Khách Và Phát Triển Sản Phẩm Du Lịch Đặc Thù Dựa Vào Đờn Ca Tài Tử – Viện Nghiên Cứu Phát Triển Du Lịch (Itdr)

    --- Bài mới hơn ---

  • Bảo Tồn Và Phát Huy Di Sản Thế Giới Đờn Ca Tài Tử Nam Bộ
  • Mời Bạn Cùng Tôi Trải Nghiệm Một Tour Du Lịch Đơn Dương
  • Du Lịch Thị Trấn D’Ran – Đơn Dương Có Gì Hay!
  • Lâm Đồng Ghé Thăm Đơn Dương
  • Những Địa Điểm Đáng Đi Nhất Khi Du Lịch Đơn Dương Đà Lạt
  •    Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy phát triển xã hội. Trong suốt chiều dài lịch sử, văn hóa Việt Nam đã không ngừng bồi tụ, giao lưu-tiếp biến, trở thành một nền văn hóa vừa đậm đà bản sắc dân tộc vừa thống nhất trong đa dạng mà biểu hiện là kho tàng di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đồ sộ, phong phú. Một trong những di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu vừa được UNESCO công nhận năm 2013 đó là nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ. Yêu cầu đặt ra là việc bảo tồn, phát huy những giá trị tinh túy văn hóa của dân tộc nói chung và đờn ca tài tử nói riêng đang trở thành nhiệm vụ chiến lược và cấp bách nhằm phát huy nội lực mềm và sức mạnh tổng thể cho phát triển kinh tế-xã hội trong thời kỳ hội nhập và toàn cầu hóa.

       Du lịch được xem là ngành công nghiệp mà trụ cột dựa trên những giá trị văn hóa, đặc biệt là những giá trị văn hóa truyền thống đã trở thành di sản, mang bản sắc riêng của dân tộc, vùng, miền, địa phương. Toàn cầu hóa đang diễn ra đồng thời với xu hướng tôn vinh giá trị địa phương (globaly vs. localy). Trong xu hướng ấy, di sản đờn ca tài tử-tinh hoa văn hóa đặc sắc của đồng bào Nam bộ-đang trong quá trình nhào nặn cấu thành sản phẩm du lịch độc đáo đến với du khách, qua đó góp phần phát triển kinh tế-xã hội. Với ý nghĩa đó, bài viết gợi ý một số giải pháp đưa đờn ca tài tử đến với du khách và qua đó bảo tồn và phát huy giá trị di sản đờn ca tài tử gắn với phát triển du lịch vùng Nam bộ nói riêng và du lịch Việt Nam nói chung.

       1. Giá trị nào của Đờn ca tài tử hấp dẫn du khách?

       Các chuyên gia về văn hóa, nghệ thuật, sử học hay đờn ca tài tử học… sẽ có đủ những phương pháp, cứ liệu minh chứng và lột tả tất thảy những giá trị vô tận của nghệ thuật đờn ca tài tử mà qua chiều dài lịch sử hình thành và phát triển ông cha ta đã để lại ngày hôm nay. Tuy nhiên, dưới góc độ du lịch, cụ thể là sự mong đợi của du khách có thể cảm nhận được những giá trị của đờn ca tài tử lại rất hữu hạn và cần được truyền tải thông qua hình thức, phương pháp nhất định. Muốn đưa đờn ca tài tử đến với du khách thì trong muôn vàn những giá trị tinh hoa của đờn ca tài tử, trước hết phải nhận diện được những giá trị cụ thể của đờn ca tài tử có sức hấp dẫn và sẽ thỏa mãn sự mong đợi của du khách.

       • Giá trị nghệ thuật âm nhạc: Đờn ca tài tử thể hiện sự phức tạp về số lượng thang âm, kỹ thuật chơi nhạc điêu luyện, phương pháp âm điệu; sự độc đáo, khác biệt mới lạ làm cho du khách hứng thú khi thưởng thức, tìm hiểu. Những cung, bậc, điệu nhạc của đờn ca tài tử là có một không hai trên thế giới mà du khách khi có cơ hội sẽ nảy sinh nhu cầu thưởng thức và hiểu biết thêm những giá trị mới, độc đáo trong kho tàng âm nhạc của nhân loại.

       • Giá trị nghệ thuật thẩm mỹ: đó là những nét đẹp đơn sơ mộc mạc gần gũi của con người thể hiện trong nội dung lời ca, câu truyện của cuộc sống, vẻ đẹp trong quan hệ tình người… điển hình như “dạ cổ hoài lang” nổi tiếng và bất diệt của Cao Văn Lầu về vẻ đẹp trong quan hệ vợ chồng đã làm nức lòng du khách gần xa. Giá trị thẩm mỹ thể hiện những nét đẹp trong nội dung lời hay, ý đẹp, con người thể hiện, khung cảnh chân thực sống động gắn với cuộc sống giản dị đời thường.

       • Giá trị đạo đức nhân văn: dùng lời ca, điệu ngạc, hình thức, phong cách biểu diễn để diễn tả nội dung những giá trị đạo đức, nhân văn, những chuẩn mực cuộc sống, tạo không gian sức sống cộng đồng, đưa con người gần nhau hơn bằng tính nhân văn trong quan hệ người với người, giữa người dân địa phương với du khách; phân biệt yêu-ghét rõ ràng để hình thành những giá trị chân-thiện-mỹ, tạo cho con người và cả du khách hướng thiện, hướng tới những giá trị cuộc sống đầy tính nhân văn.

       Những giá trị hiện hữu kể trên chứa đựng trong đờn ca tài tử sẽ là nguồn cảm hứng vô tận để nhào nặn thành những hoạt động biểu diễn, trưng bày, thuyết minh trong quá trình thiết đãi khách. Trên cơ sở đó sản phẩm du lịch được hình thành phục vụ từng loại khách khác nhau, từng thời điểm khác nhau, ở từng không gian khác khau với diễn xuất của từng nhóm cộng đồng dân cư khác khau hoặc thông qua mạng lưới các nhà hát, câu lạc bộ đờn ca tài tử.

       2. Du khách mong đợi gì ở Đờn ca tài tử?

       Khẳng định rằng văn hoá là nội dung, là bản chất đích thực của du lịch Việt Nam, tạo nên tính độc đáo, đặc sắc, hấp dẫn cho các sản phẩm du lịch, góp phần tạo dựng hình ảnh quốc gia Việt Nam. Chính tính sự độc đáo-duy nhất và mới lạ của văn hóa Việt quyết định đến sự hấp dẫn du khách và trở thành động cơ hay lý do để du khách lựa chọn sản phẩm du lịch nào đó, điểm đến nào đó ở Việt Nam. Vậy đến với đờn ca tài tử Nam bộ, du khách mong đợi được thụ hưởng những gì:

       • Muốn được xem/thưởng thức biểu diễn toàn thể hay trích đoạn các bài ca, vở diễn, tác phẩm đờn ca tài tử, có thể tại nhà hát, câu lạc bộ, cộng đồng dân cư thôn ấp, trên cánh đồng, miệt vườn, trên các con thuyền, ghe… Với hoạt động này du khách muốn được đắm mình vào không gian văn hóa Nam bộ thông qua nghệ thuật biểu diễn đờn ca tài tử. Ở đây du khách còn có nhu cầu hiểu nội dung, cốt chuyện, khung cảnh ra đời, nghệ sỹ sáng tác hay tác phẩm dân gian, nghệ sỹ biểu diễn hay sinh họat cộng đồng… Như vậy bên cạnh việc thưởng thức biểu diễn cần có những diễn giải phụ họa làm cầu nối để du khách hiểu hơn về ý nghĩa, nội dung triết lý của tác phẩm.

       • Muốn tìm hiểu thêm một bước về nghệ thuật độc đáo này: được nghe thuyết trình, giới thiệu, xem phim… về lịch sử hình thành và phát triển gắn với các tác phẩm nổi tiếng, nghệ sỹ nổi tiếng, cấu tạo và vai trò của từng nhạc cụ…muốn được chiêm ngưỡng những nhạc cụ, hình ảnh về các sự kiện, hoạt động diễn hát trong lịch sử và ở các địa phương; được xem trưng bày những sự việc, hình ảnh, con người gắn với loại hình nghệ thuật này

       • Muốn có những dấu ấn, lưu giữ những kỷ niệm và tự hào về chuyến đi với những trải nhiệm, sự am hiểu về nghệ thuật độc đáo này để kể cho bạn bè và người thân cũng như lưu giữ cho chính mình. Vật lưu niệm về nhạc cụ, băng đĩa lời bài ca đã được dịch ra ngôn ngữ mẹ đẻ, chụp hình, sách viết về đờn ca tài tử…là những gì mà du khách mong có được khi đến với đờn ca tài tử.

       • Muốn được thể hiện mình với tình yêu âm nhạc, yêu con người và cuộc sống nơi đây và có nguyện vọng đóng góp vào việc bảo tồn và tôn vinh nghệ thuật truyền thống độc đáo này cho con cháu mai sau, các thế hệ du khách trong tương lai.

       Còn rất nhiều những giá trị khác nữa trong quá trình thiết đãi du khách người ta phát hiện ra những chi tiết có thể rất nhỏ nhưng ý nghĩa rất lớn và tạo ấn tượng đặc biệt sâu sắc đối với du khách. Đối với mỗi loại khách khác nhau mà có mong đợi khác nhau. Khách đi theo Tour du lịch đến với di sản văn hóa phi vật thể có hoạt động tới tham quan làng quê, hay địa danh-nơi gắn với quá trình hình thành và phát triển di sản, các nhà hát, câu lạc bộ, hoặc nghệ sĩ-nhân vật nổi tiếng của di sản; được tặng hoặc mua các sản phẩm của văn hóa đương đại (phim, ảnh, tư liệu sách…) ghi lại di sản văn hóa một cách chân thực. Khách du lịch với mục đích nghiên cứu mong muốn được trải nghiệm, nghiên cứu di sản văn hóa để phục vụ sở thích hay công việc. Họ không chỉ dừng lại ở việc quan sát, cảm nhận, thưởng thức các giá trị di sản, họ kỳ vọng được thực hành, trải nghiệm, đi sâu và nghiên cứu tính khoa học, độc đáo của di sản qua nhiều hoạt động tiếp cận di sản sống động và chân thực. Trong quá trình tham quan, có sự kết nối quá khứ với cuộc sống đương đại thông qua học tập, nghiên cứu.

       3. Giải pháp đưa Đờn ca tài tử đến với du khách

       a) Sưu tầm, phục hồi, tạo dựng tư liệu, biên tập nội dung, làm sáng tỏ giá trị, tái hiện lịch sử hình thành phát triển của loại hình nghệ thuật này; nhấn mạnh tính độc đáo, khác biệt và hấp dẫn của nó nhằm thông tin quảng bá, giới thiệu loại hình nghệ thuật độc đáo này đến với thị trường du lịch, thu hút khách. Đây là nhiệm vụ đầu tiên mà các cấp chính quyền, cơ quan quản lý về văn hóa quan tâm có chính sách, định hướng, hỗ trợ; tổ chức xã hội, đoàn thể đồng hành cùng cộng đồng dân cư chủ động triển khai trước khi quá muộn khi bị mai một, mất đi vĩnh viễn những giá trị di sản còn lại. Nhiệm vụ này nhằm bảo tồn kho tàng giá trị di sản đờn ca tài tử, để có “cái” thiết đãi khách. Đồng thời với việc bảo tồn là việc truyền dạy và phổ biến sinh hoạt đờn ca tài tử khắp các địa phương trở thành món ăn tinh thần, niềm tự hào trong đón tiếp và thiết đãi du khách.

       b) Tổ chức các hoạt động biểu diễn Đờn ca tài tử trong khuôn khổ các lễ hội địa phương; đầu tư phát triển mạng lưới các nhà hát, câu lạc bộ, sinh hoạt cộng đồng… trở thành các chương trình biểu diễn nghệ thuật đờn ca tài tử thường xuyên và vào các sự kiện nổi bật trong năm. Lịch trình biểu diễn này là cơ sở để “chào hàng” tới các hãng lữ hành xây dựng chương trình du lịch đến với đờn ca tài tử hoặc du khách tự tìm kiếm thống tin đi du lịch tới thưởng thức biểu diễn đờn ca tài tử. Trong vùng Nam bộ, đặc biệt là Bạc Liêu hoặc Long An cần đầu xây dựng thương hiệu Đờn ca tài tử Nam bộ với điểm nhấn là Nhà hát Đờn ca tài tử gắn với Điểm du lịch quốc gia Lưu niệm Cao Văn Lầu. Nhà hát có tầm cỡ quốc gia này sẽ là nơi hội tụ những sự kiện, nghệ sỹ, danh nhân, du khách gắn với các hội thi, lưu diễn…có tiếng vang toàn quốc về Đờn ca tài tử và các loại hình nghệ thuật truyền thống dân gian.

       c) Quy hoạch, đầu tư xây dựng các điểm biểu diễn Đờn ca tài tử trong toàn vùng gắn với các công trình dịch vụ công cộng, nơi sinh hoạt động đồng và hệ thống cơ sở dịch vụ du lịch để tạo điều kiện cho khách du lịch tiếp cận thuận lợi với đờn ca tài tử. Các địa điểm biểu diễn cần đảm bảo các tiêu chuẩn về kỹ thuật, phù hợp với không gian, an toàn, vệ sinh, tiện nghi và kết nối với các điểm du lịch, điểm dân cư. Ở mỗi địa phương điểm đến du lịch cần bố trí tạo 1 không gian công cộng để giao lưu giữa cư dân địa phương với du khách-nơi hội tụ đủ hấp dẫn-để có thể biểu diễn đờn ca tài tử định kỳ trong tuần. Trong các chương trình biểu diễn cần lưu ý hạn chế xu hướng sân khấu hóa mà cần thể hiện những giá trị chân thực, mộc mạc, giản dị của loại hình nghệ thuận âm nhạc độc đáo này. Tại các điểm biểu diễn cần kết nối thuận tiện với các cơ sở cung cấp dịch vụ ăn uống, giải trí, lưu niệm và các loại hình dịch vụ khác. Đặc biệt kết nối hiệu quả giữa đờn ca tài tử với văn hóa ẩm thực Nam bộ; đờn ca tài tử với văn hóa miệt vườn sông nước Cửu Long; đờn ca tài tử với hội nghị, hội thảo, khuyến thưởng (MICE).

       d) Xây dựng bảo tàng, triển lãm, tượng đài, khu trưng bày, nhà lưu niệm… để trưng bày các nhạc cụ, tư liệu về bản nhạc cổ, tranh, ảnh các nghệ sĩ nổi tiếng để làm sáng tỏ giá trị, tôn vinh hình ảnh nghệ thuật, nghệ nhân gắn với Di sản Đờn ca tài tử để phục vụ nhu cầu tìm hiểu, học tập, nghiên cứu thưởng ngoạn của khách du lịch trong và ngoài nước; tạo cơ hội cho các gia đình, dòng họ tham gia trưng bày, cống hiến vật trưng bày cho bảo tàng, triển lãm.

       e) Thiết kế sản xuất các vật dụng, sản vật địa phương, biểu tượng, tài liệu, địa nhạc, đĩa hình, nhạc cụ, sách ảnh giới thiệu…trở thành hàng lưu niệm mang dấu ấn địa danh, danh nhân đi liền với nghệ thuật đờn ca tài tử.

       f) Định kỳ 2 năm một lần tổ chức các Festival đờn ca tài tử trở thành sự kiện quốc gia cho đồng bào cả nước tụ hợp về các tỉnh Nam bộ để cùng nhau diễn xướng đồng thời là thời gian tập trung các hoạt động văn hóa nghệ thuật gắn với đờn ca tài tử để cho du khách khắp nơi nô nức đổ về thưởng thức.

       4. Giải pháp phát triển sản phẩm du lich đặc thù dựa vào đờn ca tài tử

       Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2022 và tầm nhìn đến năm 2030 đã chỉ rõ quan điểm “…phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá dân tộc… phát huy lợi thế quốc gia về văn hóa dân tộc, thế mạnh các vùng, miền… liên kết, phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng theo vùng du lịch…”. Với những giá trị hiện hữu và tầm vóc một di sản thế giới được UNESCO vinh danh thì Đờn ca tài từ giờ đây là tài nguyên vô cùng đặc sắc để các doanh nghiệp lữ hành có thể phát triển trở thành sản phẩm du lịch đặc thù vùng Nam bộ (bao gồm vùng du lịch Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long).

       Trên cơ sở những cố gắng của chính quyền và cộng đồng điểm đến trong việc bảo tồn và đưa nghệ thuật đờn ca tài tử đến với du khách như trình bày ở trên thì giải pháp đối với các doanh nghiệp lữ hành cần phát triển sản phẩm du lịch đặc thù dựa vào đờn ca tài tử, nên chăng:

       • Khai thác những giá trị nổi bật và hấp dẫn du lịch của Đờn ca tài tử để xây dựng các chương trình du lịch đưa du khách đến thưởng thức đờn ca tài tử tại những địa danh gắn với nhiều tên tuổi lớn như: Nhạc Khị, Cao Văn Lầu, Mộng Vân… Tổ chức các tuyến du lịch nội vùng hoặc liên vùng tới Đồng bằng sông Cửu Long-cái nôi sinh ra đờn ca tài tử, đặc biệt là 2 tỉnh Bạc Liêu và Long An. Xác định thời gian, địa điểm, không gian thưởng thức đờn ca tài tử trở thành 1 trong những hoạt động chính không thể thiếu trong chương trình du lịch đến các tỉnh Nam bộ. Tuy nhiên, để đơn ca tài tử đủ hấp dẫn và trở thành hoạt động không thể thiếu trong chương trình du lịch thì phải có cố gắng nỗ lực đầu tư cả từ phía lữ hành và phía các địa phương, các cơ sở biểu diễn. Làm sao để mong đợi của du khách được thỏa mãn và tạo ra những trải nghiệm thú vị.

       • Thiết kế chương trình du lịch mà ở đó kết hợp tinh tế đờn ca tài tử với các điểm du lịch sinh thái, nơi nghỉ dưỡng, gắn đờn ca tài tử với ẩm thực, với văn hóa Ốc eo Nam bộ, văn hóa sông nước, miệt vườn, với du lịch khuyến thưởng… Hình thành các tour đến các nhà hát, câu lạc bộ đờn ca tài tử, các điểm sinh hoạt cộng đồng và tổ chức cho khách giao lưu trải nghiệm và tham gia đờn ca cùng cư dân địa phương.

       • Nhà nước có chính sách khuyến khích doanh nghiệp hỗ trợ cộng đồng dân cư về điều kiện phục vụ khách du lịch bên cạnh hoạt động đờn ca tài tử trong du lịch cộng đồng như hỗ trợ thông tin, kỹ năng đón tiếp, phục vụ khách, điều kiện vệ sinh, an toàn và các dịch vụ đi kèm như lưu trú, ăn uống, hướng dẫn tìm hiểu văn hóa, lối sống địa phương.

       • Doanh nghiệp đầu tư phát triển đội ngũ hướng dẫn viên về kiến thức và kỹ năng chuyên sâu về đờn ca tài tử để truyền tải tối đa những giá trị vốn có của đờn ca tài tử cho du khách.

       • Nhà nước có chính sách và chương trình hành động hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển thương hiệu sản phẩm du lịch đặc thù đến vùng Nam bộ gắn với đờn ca tài tử.

       • Nhà nước khuyến khích và bù giá cho doanh nghiệp lữ hành tổ chức các chương trình du lịch mang tính giáo dục lịch sử, du lịch về nguồn gắn với di sản văn hóa phi vật thể đờn ca tài tử cho đối tượng học sinh, sinh viên trong cả nước;

       Kết luận và kiến nghị

       Với những giá trị đặc sắc và vô tận, Đờn ca tài tử-di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại đang trở thành “món ăn” độc đáo và không thể thiếu đối với các chương trình du lịch đưa khách đến vùng Nam bộ nói riêng và Việt Nam nói chung. Khai thác những giá trị nổi bật và hấp dẫn du lịch của Đờn ca tài tử cần có sự cố gắn nỗ lực cả từ phía chính quyền, các tổ chức xã hội và cộng đồng dân cư trong mối liên hệ mật thiết với văn hóa Nam bộ. Đón bắt những kỳ vọng và mong đợi của du khách, doanh nghiệp lữ hành cùng với cộng đồng điểm đến, các điểm biểu diễn và các cơ sở dịch vụ du lịch đang nỗ lực đưa đờn ca tài tử đến với du khách và dần hình thành sản phẩm du lịch đặc thù Nam bộ dựa vào đờn ca tài tử.

       Tuy nhiên, để những giải pháp đưa đờn ca tài tử đến với du khách và phát triển sản phẩm đặc thù dựa vào đờn ca tài tử được thực thi, mang lại lợi ích thiết thực cho các bên thì nhất thiết Nhà nước cần có chính sách, chương trình khuyến khích, hỗ trợ và bảo đảm môi trường, điều kiện cần thiết để bảo tồn giá trị đích thực và toàn vẹn đối với di sản đờn ca tài tử; tạo điều kiện thuận lợi cho du lịch phát triển, hướng cho nhân dân thụ hưởng những giá trị tinh hoa văn hóa dân tộc, trong đó có đờn ca tài tử; đẩy mạnh hơn nữa công tác xúc tiến, quảng bá cho di sản; Nhà nước cần giải quyết tốt mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, ở đó lấy bảo tồn làm trọng và đi trước một bước; đồng thời lấy phát triển làm động lực bảo tồn; lấy du lịch có trách nhiệm với di sản là phương thức hữu hiệu để phát huy giá trị di sản bền vững, trong đó có đờn ca tài tử./.

    Tham luận tại Hội thảo khoa học: “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Đờn ca tài tử Nam Bộ” diễn ra ngày 23/04/2014 tại TP. Bạc Liêu.

     

    --- Bài cũ hơn ---

  • Chi Nhánh Công Ty Du Lịch Quốc Tế Đình Anh
  • Chuyên Trang Du Lịch Tỉnh Bắc Giang
  • Kinh Nghiệm Đi Điệp Sơn Tự Túc 2022 “Cho Người Mới”
  • Di Tích Quốc Gia Đặc Biệt Địa Đạo Vịnh Mốc – Điểm Đến Du Lịch Rất Độc Đáo, Hấp Dẫn Không Thể Bỏ Qua Khi Đến Quảng Trị
  • Cẩm Nang Từ A Đến Z Du Lịch Vịnh Hạ Long
  • Bảo Tồn Và Phát Huy Di Sản Thế Giới Đờn Ca Tài Tử Nam Bộ

    --- Bài mới hơn ---

  • Mời Bạn Cùng Tôi Trải Nghiệm Một Tour Du Lịch Đơn Dương
  • Du Lịch Thị Trấn D’Ran – Đơn Dương Có Gì Hay!
  • Lâm Đồng Ghé Thăm Đơn Dương
  • Những Địa Điểm Đáng Đi Nhất Khi Du Lịch Đơn Dương Đà Lạt
  • Đến Cao Nguyên Đồng Cao Bắc Giang: Ngắm Cảnh Đẹp, Cắm Trại Đêm, Ăn Xôi Trứng Kiến Và Mang Ảnh Xịn Về
  • Đờn ca tài tử là một loại hình nghệ thuật dân gian đặc trưng của vùng đất Nam Bộ, đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

    Đờn ca tài tử Nam Bộ là sản phẩm văn hóa phi vật thể của Nam Bộ,vừa mang tính bác học,vừa mang tính dân gian gắn liền với mọi sinh hoạt cộng đồng dân cư Nam Bộ, được cải biên từ nhạc cung đình Huế và sáng tác mới trên nền tảng âm nhạc dân ca, hát đối, hò vè của vùng đất Nam Bộ.

    Đờn ca tài tử là tinh hoa của nghệ thuật dân tộc, gắn bó với đời sống của người dân Nam Bộ, từ những ngày đầu mở đất, là hơi thở, là tiếng lòng, là sức sống mãnh liệt của những con người trọng nghĩa khinh tài, đậm tính nhân văn của vùng sông nước giàu hoa trái và trí dũng miền Nam.

    Nghệ thuật đờn ca tài tử là một viên ngọc cần được bảo tồn và phát huy, nhằm góp phần tăng thêm sức mạnh văn hoá truyền thống của vùng Nam bộ nói riêng, văn hoá dân tộc Việt Nam nói chung.

    Báu vật vùng đất phương Nam

    Đờn ca tài tử Nam Bộ là sản phẩm văn hóa phi vật thể của Nam Bộ, vừa mang tính bác học, vừa dân gian gắn liền với mọi sinh hoạt cộng đồng dân cư Nam Bộ, được cải biên từ nhạc cung đình Huế và sáng tác mới trên nền tảng âm nhạc dân ca, hát đối, hò vè của vùng đất Nam Bộ.

    Đờn ca tài tử Nam Bộ là dòng nhạc dân tộc của Việt Nam đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể và là một danh hiệu UNESCO ở Việt Nam có vùng ảnh hưởng lớn, với phạm vi 21 tỉnh thành phía Nam.

    Đờn ca tài tử là loại hình khác hẳn với các bộ môn khác, sàn diễn có thể biểu diễn dưới bóng mát của cây, trên con thuyền trên sông hoặc trong đêm trăng sáng. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)

    Đờn ca tài tử hình thành và phát triển từ cuối thế kỷ 19, bắt nguồn từ nhạc lễ, Nhã nhạc cung đình Huế và văn học dân gian. Đờn ca tài tử là loại hình nghệ thuật dân gian đặc trưng của vùng Nam Bộ. Đây là loại hình nghệ thuật của đàn và ca, do những người bình dân, thanh niên nam nữ nông thôn Nam Bộ hát ca sau những giờ lao động.

    Đờn ca tài tử xuất hiện hơn 100 năm trước, là loại hình diễn tấu có ban nhạc gồm bốn loại là đàn kìm, đàn cò, đàn tranh và đàn bầu (gọi là tứ tuyệt), sau này, có cách tân bằng cách thay thế độc huyền cầm bằng cây guitar phím lõm. Những người tham gia đờn ca tài tử phần nhiều là bạn bè, chòm xóm với nhau. Họ tập trung lại để cùng chia sẻ thú vui tao nhã nên thường không câu nệ về trang phục

    Ca nhạc tài tử, Đàn ca tài tử, Đờn ca tài tử, tài tử miệt vườn là một trong những cái tên dùng để nói về dân ca Nam Bộ nói chung và ám chỉ về đờn ca tài tử nói riêng.

    Bằng điệu đờn, tiếng hát, loại hình sinh hoạt văn hóa này gắn kết cộng đồng thông qua thực hành và sáng tạo nghệ thuật, trên cơ sở nhạc Lễ, nhạc Cung đình triều Nguyễn và âm nhạc dân gian miền Trung, miền Nam, nên vừa có tính bình dân, vừa mang tính bác học.

    Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ không ngừng được sáng tạo nhờ tính “ngẫu hứng,” “biến hóa lòng bản” theo cảm xúc, trên cơ sở của 20 bài gốc (bài Tổ) và 72 bài nhạc cổ cho 4 điệu, gồm 6 bài Bắc (diễn tả sự vui tươi, phóng khoáng), 7 bài Hạ (dùng trong tế lễ, có tính trang nghiêm), 3 bài Nam (diễn tả sự an nhàn, thanh thoát) và 4 bài Oán (diễn tả cảnh đau buồn, chia ly).

    Nhạc cụ trong Đờn ca tài tử gồm đàn tranh, đàn tỳ bà, đàn kìm, đàn cò, đàn tam; ngoài ra còn có sáo phụ họa (thường là sáo bảy lỗ). Hiện nay, có một loại đàn mới do các nghệ nhân Việt Nam cải biến là Guitar phím lõm. Loại nhạc cụ này được khoét lõm các ngăn sao cho khi đánh lên nghe giống nhạc cụ Việt Nam nhất (âm cao). (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)

    Nhạc cụ tham gia trình diễn gồm đàn kìm, đàn tranh, đàn tỳ bà, đàn bầu, đàn cò, sáo, tiêu, song loan và hai nhạc cụ của phương Tây là violon và guitar, đã được “cải tiến” – violon được lên dây quãng 4, còn guitar được khoét phím lõm, để tăng sự nhấn nhá trong điệu đàn.

    Sau biến cố Kinh đô Huế thất thủ năm 1885 của triều đình Hàm Nghi, ông Nguyễn Quang Đại cùng nhiều quan lại, dân lính triều đình chạy về phương Nam lánh nạn, với vốn ca nhạc Huế sẵn có ông đã cải biên một số bài bản trở thành đặc trưng âm nhạc Nam Bộ và tạo nên phong trào Đờn ca tài tử Nam Bộ ở miền Đông do ông đứng đầu, nhóm miền Tây (Vĩnh Long, Sa Đéc, Mỹ Tho) do ông Trần Quang Quờn đứng đầu, nhóm Bạc Liêu, Rạch Giá do ông Lê Tài Khị (1862-1924) quê ở Bạc Liêu đứng đầu và ông được tôn là hậu tổ nhạc Khị.

    Sau nhiều năm, ông Nguyễn Quang Đại (Ba Đợi), Trần Quang Quờn, nhạc Khị và nhiều nghệ nhân khác ở Nam Bộ đã cải biên, sáng tạo bổ sung một số bài bài từ điệu thức Bắc, Nam.

    Đặc biệt điệu thức Oán Chánh, Oán Phụ là hoàn toàn do những người sống ở vùng đất Nam Bộ sáng tạo nên. Tất cả các bài bản được cải biên, sáng tạo bổ sung đều thể hiện được tính đặc trưng Nam Bộ. Đờn ca tài tử Nam Bộ ra đời vào những thập niên cuối cùng của thế kỷ XIX (khoảng năm 1885).

    Đờn ca tài tử là một loại hình nghệ thuật dân gian đặc trưng của vùng đất Nam Bộ, đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

    Đờn ca tài tử Nam Bộ bao gồm Đờn và ca: Đờn theo dòng nhạc tài tử Nam Bộ: Nhạc tài tử Nam Bộ gồm có 05 nốt nhạc chính: Hò, xự xang, xê cóng. Nốt nhạc phụ: Phạn, tồn, là, oan.

    Ca tài tử Nam Bộ: Là ca theo bài bản có sẵn, người viết chỉ dựa vào đó mà đặt lời ca sao cho phù hợp với âm nhạc

    Những chặng đường quan trọng nhất trong quá trình hình thành và phát triển của Đờn ca tài tử Nam Bộ – kể cả cội nguồn sâu xa nhất là nơi đã đặt nền tàng ban đầu cho sự thai nghén thể loại ca nhạc này.

    Nhà Nguyễn lên ngôi, kinh đô đặt ở miền Trung. Các thể chế chính trị, xã hội và văn hóa nghệ thuận, trong đó có âm nhạc – đặc biệt là nhạc lễ, của triều đại này có ảnh hưởng không nhỏ tới cả nước, đặc biệt là vùng đất phía Nam – nơi mà những ảnh hưởng của họ Nguyễn đã hiện diện từ trước đó trên hai trăm năm khi các chúa Nguyễn cát cứ ở Đàng Trong.

    Đờn ca tài tử ra đời trong giai đoạn thực dân Pháp xâm lược nước ta và trở thành nguồn động viên tinh thần cho nhân dân trong cuôc̣ chiến chống ngoại xâm, đồng thời kiên cường chống chọi với những trào lưu nghệ thuật, âm nhạc mới từ phương Tây tràn vào.

    Một buổi sinh hoạt của Câu lạc bộ Đờn ca tài tử xã Hiệp Thành, thành phố Bạc Liêu. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)

    Từ sau khi sân khấu cải lương “lên ngôi” cho tới nay, đờn ca tài tử vẫn tiếp tục con đường của mình: thích ứng với thời đại, sẵn sàng tiếp nhận cái mới để phát triển, nhưng kiên cường gìn giữ bản sắc cố hữu của mình. Nó tồn tại song song dưới cả hai hình thức như sinh hoạt thính phòng tri kỷ như thuở xưa và những hình thức trình diễn mới: trên sân khấu – trước đông đảo công chúng, hoặc tách biệt hẳn với công chúng qua phương thức thu – phát trên các phương tiện truyền thông mới du nhập và các đĩa hát…

    Đáng nể hơn nữa, nó đã không bị những hình thức hát mới thay thế hoặc làm lụi tàn. Trái lại, đờn ca tài tử còn tiếp tục làm chổ dựa vững chắc và là nguồn hỗ trợ đắc lực cho sự phát triển của sân khấu cải lương.

    Các bài bản của Đờn ca tài tử được sáng tạo dựa trên cơ sở nhạc Lễ, nhạc Cung đình, nhạc dân gian miền Trung và Nam. Các bài bản này được cải biên liên tục từ 72 bài nhạc cô và đặc biệt là từ 20 bài gốc cho 4 điệu, gồm: 6 bài Bắc (diễn tả sự vui tươi, phóng khoáng), 7 bài Hạ (dùng trong tế lễ, có tính trang nghiêm), 3 bài Nam (diễn tả sự an nhàn, thanh thoát) và 4 bài Oán (diễn tả cảnh đau buồn, chia li).

    Nhạc cụ được sử dụng trong đờn ca tài tử khá phong phú bao gồm: đàn kìm, đàn tranh, đàn cò, đàn tỳ bà, đàn tam (hoặc đàn sến, đàn độc huyền), sáo, tiêu, song loan,… Từ khoảng năm 1930 thì có thêm đàn guitar phím lõm, violin, guitar Hawaii (đàn hạ uy cầm).

    Người thực hành Đờn ca tài tử gồm người dạy đàn (thầy Đờn) có kỹ thuật đàn giỏi, thông thạo những bài bản cổ, dạy cách chơi các nhạc cụ, người đặt lời (thầy Tuồng) nắm giữ tri thức và kinh nghiệm, sáng tạo những bài bản mới, người dạy ca (thầy Ca) thông thạo những bài bản cổ, có kỹ thuật ca điêu luyện, dạy cách ca ngâm, ngân, luyến,…; người Đờn (Danh cầm) là người chơi nhạc cụ và người ca là người thể hiện các bài bản bằng lời.

    Để tạo nên những bản đờn ca hay, cuốn hút lòng người cần có sự kết hợp nhuẫn nhuyễn giữa cả đờn và ca. Tiếng đờn cất lên, tiếng ca vang vọng khắp sông nước như nói hộ tiếng lòng của người dân. Ở đó có niềm vui, có nỗi buồn, có hạnh phúc và cả sự chia ly.

    Đầu thế kỷ XX, ông Cao Văn Lầu (còn gọi là Sáu Lầu) đã sáng tác bài Dạ cổ hoài lang (Vọng cổ), là một trong những bài hát nổi tiếng và phổ biến nhất của Đờn ca tài tử, được cộng đồng tiếp nhận, phát triển từ nhịp 2, 4, 16, 32, … đến nhịp 64.

    Nghệ nhân đàn nhị Trần Văn Thân, Câu lạc bộ Đờn ca tài tử xã Hiệp Thành, thành phố Bạc Liêu truyền dạy cho thành viên mới. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)

    Đờn ca tài tử Nam Bộ được truyền dạy theo hai hình thức: truyền ngón và truyền khẩu – thầy truyền trực tiếp kỹ thuật đờn, ca cho học trò tại nhóm, câu lạc bộ, hoặc tại nhà thầy,… Đặc biệt, còn có hình thức truyền dạy trong gia đình, dòng họ và truyền ngón, truyền khẩu kết hợp với giáo án, bài giảng (nốt ký âm theo kiểu phương Tây và chữ nhạc Việt Nam) tại một số trường văn hóa nghệ thuật địa phương và quốc gia.

    Thông thường, người học đàn cần ít nhất 3 năm để có được những kỹ năng cơ bản, như: rao, rung, nhấn, khảy, búng, phi, vê, láy, day, chớp, chụp,…, rồi học chơi độc chiếc, tam tấu, tứ tấu, ngũ tấu, lục tấu với các nhạc cụ khác nhau kết hợp các điệu (hơi): Bắc, Hạ (nhạc), Xuân, Ai, Oán,…để diễn tả tâm trạng, tình cảm vui, buồn.

    Người học ca (đơn ca, song ca) học những bài truyền thống, rồi trên cơ sở đó sáng tạo cách nhấn nhá, luyến láy tinh tế theo nhạc điệu và lời ca của bài gốc cho phù hợp với bạn diễn và thẩm mỹ cộng đồng.

    Người đàn dạo nhạc mở đầu (Rao), người ca mở đầu bằng “lối nói” để tạo không khí, gợi cảm hứng cho bạn diễn và người thưởng thức. Họ dùng tiếng đàn và lời ca để “đối đáp”, “phụ họa” tạo sự sinh động và hấp dẫn của dàn tấu. Những người thực hành Đờn ca tài tử Nam Bộ luôn tôn trọng, quý mến, học hỏi nhau tài nghệ, văn hóa ứng xử, đạo đức…, góp phần gắn kết cộng đồng, xã hội, cùng hướng tới giá trị “chân, thiện, mỹ.”

    Lễ giỗ Tổ vẫn được duy trì vào ngày 12 tháng 8 Âm lịch hằng năm. Đối với người phương Nam, Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ là một loại hình sinh hoạt văn hóa tinh thần không thể thiếu và là di sản văn hóa phi vật thể quý giá của cộng đồng. Hoạt động văn hóa cộng đồng này đang góp phần phục vụ du lịch bền vững ở địa phương, duy trì sự đa dạng văn hóa của quốc gia và quốc tế.

    Bảo tồn đờn ca tài tử Nam Bộ: Truyền dạy thế hệ trẻ

    Ở 21 tỉnh, thành phố Nam Bộ, trải qua thời gian, nghệ thuật đờn ca tài tử luôn cho thấy một một sức sống bền lâu, lan tỏa khắp các miền quê, thể hiện tâm hồn phóng khoáng, tình yêu quê hương đất nước, con người dân đất phương Nam.

    Thạc sỹ Lê Thị Thanh Yến cho rằng, từ những miền quê, đờn ca tài tử Nam Bộ sống và bám rễ như những cây lúa được ươm mầm qua bàn tay chăm bón của nhà nông.

    Nghệ nhân đàn bầu Lý Văn Tới, ấp 3, thị trấn Gành Hào, huyện Đông Hải truyền dạy cho thế hệ sau. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)

    Chẳng có điều gì tạo nên sự chân thật, dung dị bằng những tài tử đờn ca, ban ngày lo việc đồng áng, tối về tụ họp nhau chơi và thưởng thức đờn ca tài tử trước sân nhà. Không gian đó đã nuôi dưỡng nghệ thuật đờn ca tài tử và ươm mầm cho nhiều thế hệ say mê nghệ thuật này.

    Nhiều nhà nghiên cứu đã nhìn nhận, đờn ca tài tử có sức lan tỏa, tác động mạnh tới công chúng chính là vì nó tồn tại song song ở cả hai hình thức: sinh hoạt thính phòng, mang hình thức truyền thống như khi mới ra đời và trình diễn trên các sân khấu.

    Hiện nay các tỉnh, thành Nam Bộ đều có các câu lạc bộ, nhóm đờn ca tài tử hoạt động. Môn nghệ thuật này được biển diễn thường xuyên ở những câu lạc bộ nơi miệt vườn thôn dã cho đến các điểm du lịch hay những sân khấu, hội thi, lễ hội quy mô lớn.

    Ở 21 tỉnh, thành phố Nam Bộ, trải qua thời gian, nghệ thuật đờn ca tài tử luôn cho thấy một một sức sống bền lâu, lan tỏa khắp các miền quê, thể hiện tâm hồn phóng khoáng, tình yêu quê hương đất nước, con người dân đất phương Nam.

    Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Bình Dương – nhạc sỹ Võ Đông Điền cho biết thực hiện Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật đờn ca tài tử tỉnh Bình Dương giai đoạn 2022-2020, nhiều lớp học truyền dạy đờn ca tài tử đã được ngành Văn hóa – Thể thao và Du lịch, Hội Văn học nghệ thuật, Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Bình Dương cùng các các địa phương thực hiện, góp phần đưa di sản văn hóa vào cuộc sống cộng đồng.

    Ở Bình Dương hiện có trên 900 nghệ nhân đờn ca tài tử, hơn 60 câu lạc bộ ở các địa phương biểu diễn đầy đủ 20 bản tổ trong nghệ thuật đờn ca tài tử và cả những bản vọng cổ được viết lời mới, góp phần cổ vũ, động viên tinh thần thi đua xây dựng quê hương như các bản: Bình Dương mùa trái chín, Bình Dương vững bước tương lai…

    Cùng ở khu vực Nam Bộ, tỉnh Bạc Liêu là địa phương có Khu Lưu niệm nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ và nhạc sỹ Cao Văn Lầu (tác giả của bản vọng cổ bất hủ Dạ cổ hoài lang).

    Trong nhiều năm qua, nghệ thuật đờn ca tài tử được tỉnh đặc biệt quan tâm bảo tồn, tạo sự lan tỏa trong người dân ở các xóm ấp và cả du khách trong và ngoài nước.

    Các nghệ nhân câu lạc bộ Đờn ca tài tử xã Hiệp Thành, thành phố Bạc Liêu truyền dạy nghề cho các thành viên mới. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)

    Toàn tỉnh có gần 200 câu lạc bộ đờn ca tài tử với khoảng 2.000 nghệ nhân đờn, ca tham gia sinh hoạt thường xuyên.

    Theo thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bạc Liêu, nhằm tiếp tục tạo sự lan tỏa, tạo sức sống mới cho nghệ thuật đờn ca tài tử, Sở đã phát động cuộc thi sáng tác lời mới cho 20 bản cổ đờn ca tài tử Nam Bộ.

    Theo đó, các sáng tác lời mới sẽ có nội dung giới thiệu những thắng ảnh, danh lam của đất nước, những nét đẹp của con người Nam Bộ nói chung, Bạc Liêu nói riêng, phản ánh quá trình xây dựng nông thôn mới, xây dựng đời sống văn hóa, phát triển du lịch ở địa phương.

    Dự kiến, hoạt động tổng kết và trao giải cuộc thi diễn ra vào tháng 10 năm nay. Ngoài ra, Bạc Liêu vừa ban hành kế hoạch xây dựng điểm du lịch Khu lưu niệm Nghệ thuật đờn ca tài tử và nhạc sỹ Cao Văn Lầu trở thành sản phẩm OCOP (chương trình mỗi xã một sản phẩm) trong lĩnh vực du lịch.

    Theo đó, tỉnh phát triển các sản phẩm du lịch trọng tâm như tái hiện quá trình ra đời của nghệ thuật đờn ca tài tử, cải lương, vọng cổ; tổ chức không gian trình diễn đờn ca tài tử, trải nghiệm học hát đờn ca tài tử…

    Từ vùng đất Mũi Cà Mau, ông Võ Minh Hổ ở xã nông thôn mới Tân Ân Tây (huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau) chia sẻ cũng như hầu hết người dân Nam Bộ, bà con đất Mũi Cà Mau rất mê đờn ca tài tử.

    Những bản đờn ca thể hiện cuộc sống, tâm tình của chính người dân nên rất gần gũi. Xã Tân Ân Tây có câu lạc bộ đờn ca tài tử thường xuyên biểu diễn vào những dịp lễ, tết, hội họp, mừng thọ, đám cưới, đặc biệt vào ngày hội lớn như lễ đón bằng công nhận xã nông thôn mới lại càng không thể thiếu nghệ thuật đờn ca tài tử.

    Đưa Đờn ca tài tử thành sản phẩm du lịch đặc trưng

    Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2022 và tầm nhìn đến năm 2030 đã chỉ rõ quan điểm “…phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá dân tộc… phát huy lợi thế quốc gia về văn hóa dân tộc, thế mạnh các vùng, miền… liên kết, phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng theo vùng du lịch.”

    Với những giá trị hiện hữu và tầm vóc một di sản thế giới được UNESCO vinh danh thì Đờn ca tài từ giờ đây là tài nguyên vô cùng đặc sắc để các địa phương và doanh nghiệp lữ hành có thể phát triển trở thành sản phẩm du lịch đặc thù vùng Nam Bộ (bao gồm vùng du lịch Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long).

    Đờn ca tài tử là loại hình khác hẳn với các bộ môn khác, sàn diễn có thể biểu diễn dưới bóng mát của cây, trên con thuyền trên sông hoặc trong đêm trăng sáng. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)

    Trên cơ sở những cố gắng của chính quyền và cộng đồng điểm đến trong việc bảo tồn và đưa nghệ thuật đờn ca tài tử đến với du khách, theo các chuyên gia, các doanh nghiệp lữ hành cần phát triển sản phẩm du lịch đặc thù dựa vào đờn ca tài tử.

    Cụ thể là khai thác những giá trị nổi bật và hấp dẫn du lịch của Đờn ca tài tử để xây dựng các chương trình du lịch đưa du khách đến thưởng thức đờn ca tài tử tại những địa danh gắn với nhiều tên tuổi lớn như Nhạc Khị, Cao Văn Lầu, Mộng Vân…

    Tổ chức các tuyến du lịch nội vùng hoặc liên vùng tới Đồng bằng sông Cửu Long-cái nôi sinh ra đờn ca tài tử, đặc biệt là 2 tỉnh Bạc Liêu và Long An. Xác định thời gian, địa điểm, không gian thưởng thức đờn ca tài tử trở thành một trong những hoạt động chính không thể thiếu trong chương trình du lịch đến các tỉnh Nam Bộ.

    Tuy nhiên, để đơn ca tài tử đủ hấp dẫn và trở thành hoạt động không thể thiếu trong chương trình du lịch thì phải có cố gắng nỗ lực đầu tư cả từ phía lữ hành và phía các địa phương, các cơ sở biểu diễn để mong đợi của du khách được thỏa mãn và tạo ra những trải nghiệm thú vị.

    Biểu diễn đờn ca tài tử. (Ảnh: Đức Tám/TTXVN)

    Ngành du lịch các địa phương cần thiết kế chương trình du lịch mà ở đó kết hợp tinh tế đờn ca tài tử với các điểm du lịch sinh thái, nơi nghỉ dưỡng, gắn đờn ca tài tử với ẩm thực, với văn hóa Ốc eo Nam bộ, văn hóa sông nước, miệt vườn…

    Hình thành các tour đến các nhà hát, câu lạc bộ đờn ca tài tử, các điểm sinh hoạt cộng đồng và tổ chức cho khách giao lưu trải nghiệm và tham gia đờn ca cùng cư dân địa phương.

    Tuy nhiên, để những giải pháp đưa đờn ca tài tử đến với du khách và phát triển sản phẩm đặc thù dựa vào đờn ca tài tử được thực thi, mang lại lợi ích thiết thực cho các bên thì nhất thiết Nhà nước cần có chính sách, chương trình khuyến khích, hỗ trợ và bảo đảm môi trường, điều kiện cần thiết để bảo tồn giá trị đích thực và toàn vẹn đối với di sản đờn ca tài tử; tạo điều kiện thuận lợi cho du lịch phát triển, hướng cho nhân dân thụ hưởng những giá trị tinh hoa văn hóa dân tộc, trong đó có đờn ca tài tử; đẩy mạnh hơn nữa công tác xúc tiến, quảng bá cho di sản.

    Nhà nước cần giải quyết tốt mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, ở đó lấy bảo tồn làm trọng và đi trước một bước; đồng thời lấy phát triển làm động lực bảo tồn; lấy du lịch có trách nhiệm với di sản là phương thức hữu hiệu để phát huy giá trị di sản bền vững, trong đó có đờn ca tài tử./.

    Một buổi sinh hoạt của Câu lạc bộ Đờn ca tài tử thị trấn Gành Hào, huyện Đông Hải (Bạc Liêu). Đờn ca tài tử có thể được chơi trong bóng mát của cây, con thuyền hoặc trong đêm trăng sáng. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)

    Share this:

    --- Bài cũ hơn ---

  • Giải Pháp Đưa Đờn Ca Tài Tử Đến Với Du Khách Và Phát Triển Sản Phẩm Du Lịch Đặc Thù Dựa Vào Đờn Ca Tài Tử – Viện Nghiên Cứu Phát Triển Du Lịch (Itdr)
  • Chi Nhánh Công Ty Du Lịch Quốc Tế Đình Anh
  • Chuyên Trang Du Lịch Tỉnh Bắc Giang
  • Kinh Nghiệm Đi Điệp Sơn Tự Túc 2022 “Cho Người Mới”
  • Di Tích Quốc Gia Đặc Biệt Địa Đạo Vịnh Mốc – Điểm Đến Du Lịch Rất Độc Đáo, Hấp Dẫn Không Thể Bỏ Qua Khi Đến Quảng Trị
  • Tình Ca Tây Bắc

    --- Bài mới hơn ---

  • Tràng An Phú Quốc Beach Resort And Spa
  • Khu Nghỉ Dưỡng Tràng An Phú Quốc
  • Khu Du Lịch Hạ Thảo Bến Tre – Ăn Gì Ở Đâu
  • Địa Điểm Du Lịch Tại Phường Vĩnh Hưng Của Quận Hoàng Mai
  • Báo Bà Rịa Vũng Tàu
  •                           

    Bâng khuâng nỗi lòng nhịp sáo ai đưa khúc ca rộn vang…

    Nhớ lại những năm cuối thập niên 50 của thế kỷ trước, bài hát này là một trong những bài rất nổi tiếng. Tôi khi ấy còn là một cậu thiếu nhi, nhưng lại rất thích hát những bài dành cho ngươì lớn. Và tôi đã sớm thuộc rồi say mê bài này. Khi ấy, tôi chỉ biết thích nghe, thích hát. Sau này lớn lên mới cảm nhận được vẻ đẹp, sức quyến rũ cuả Tình ca Tây Bắc. Nghe bài hát, bất cứ ai chưa đặt chân đến Tây Bắc cũng có thể hình dung được cảnh sắc sinh động, độc đáo, nên thơ của mảnh đất vùng cao này. 

    Tình ca Tây Bắc – (Bùi Đức Hạnh) – Bích Liên – Kiều Hưng

    Rừng cây xanh lá muôn đoá hoa mai mừng đón xuân về/ Vui trong nắng vàng từng đàn bướm trắng bay khắp rừng hoa/ Ngập ngừng bên suối nước reo quanh mình như muôn tiếng đàn/ Bâng khuâng nỗi lòng nhịp sáo ai đưa khúc ca rộn vang… Đó là toàn bộ đoạn A- cũng là đoạn mở đầu của bài hát. Bằng tiết tấu dàn trải với 4 câu nhạc tương đối dài, phần này như những nét chấm phá đầu tiên trong một bức tranh thuỷ mặc hấp dẫn. Ngòi bút cuả tác giả quả là khá tinh tế trong việc cảm nhận và miêu tả mùa xuân ở vùng rừng núi Tây Bắc. Nghe phần lời ca cuả đoạn này, bất giác tôi nhớ đến 2 câu thơ cuả Đại thi hào Nguyễn Du cũng miêu tả mùa xuân:

                           

    Em là suối ngàn sâu

    Bài hát này, nhạc sĩ phỏng thơ của Cầm Giang, nhưng cái đoạn mở đầu trên thì do ông viết. Không biết có phải từ sự ngưỡng mộ tài năng của bậc đại danh tiền bối hay không mà người nghe thấy rõ có sự ảnh hưởng rõ rệt trong cách quan sát và miêu tả thiên nhiên. Nhưng thật thú vị, đoạn mở đầu lại được nhạc sĩ viết ra sau, còn bắt đầu đặt bút, ông đã ra những nét nhạc đầu tiên từ việc cảm thụ câu thơ của Cầm Giang: Em là dòng sông Mã. Anh là núi Mừơng Hum/ Cho thuyền em ngược dòng, gió đưa em về núi.

    Đó chính là những câu dẫn vào đoạn B cuả bài hát với tiết tấu được giãn ra, dàn trải hơn cả đoạn A (mở đầu). Sau khi viết đến hết bài hát, tác giả cảm thấy bắt đầu ca khúc không thể “em là dòng sông mã…” như trên, nghe không ổn. Vậỵ nên ông đã viết phần đầu với lời ca như ta đã từng thấy (Rừng cây xanh lá…) Về sự ra đời của bài hát, tác giả kể: Đó là năm 1957, khi ấy ông là diễn viên hát của Đoàn ca múa nhân dân Trung ương (nay là Nhà hát ca múa nhạc Việt Nam). Tự thấy mình có giọng hát chỉ rất bình thường, không phải là sô lít (đơn ca) như Quốc Hương, chàng diễn viên hát tốp ca nảy ý định chuyển nghề, sáng tác hoặc nghiên cứu âm nhạc và đề xuất với lãnh đạo lên Hoà Bình một thời gian để sưu tầm nghiên cứu dân ca. Được chấp thuận, Bùi Đức Hạnh khăn gói lên đường.

    Đến Hoà Bình, ông đọc được bài thơ cuả tác giả Cầm Giang có nhan đề:” Em là dòng sông Mã, anh là suối Mường Hum in trên báo. Thấy bài thơ giàu yếu tố nhạc điệu, nhiều câu hay, đồng cảm, ông bèn nảy ý định sẽ phổ nhạc thành bài hát. Nhưng bài thơ dài những 64 câu, không thể phổ nguyên xi nên ông quyết định chỉ phỏng thơ để tạo thành tác phẩm âm nhạc. Tuy nhiên những câu thơ ông tâm đắc nhất đã được giữ để thành lời ca cuả bài hát: “Em hãy về bên suối, đợi anh ở bên khuông/ Anh làm no lòng mường, em làm vui ấm bản” và “Anh là rừng xanh thắm, em là suối ngàn sâu/ Cây rừng anh làm cầu, vắt ngang qua dòng suối/ Khi nắng mùa xuân tới, rừng anh in bóng suối em…”.

      

    Anh làm no lòng mường, em làm vui ấm bản

    Với một bài thơ rất dài như vậy, Bùi Đức Hạnh đã tạo ra một ca khúc ở thể 3 đoạn có sự thống nhất hài hoà, quả là một việc khó khăn (ca khúc ở thể 3 đoạn thường khó viết, nếu không khéo dễ bị “đầu Ngô mình Sở”, không bảo đảm được tính lô gíc hài hoà cuả giai điệu trong quá trình phát triển). Tác giả cũng tiết lộ rằng khi viết Tình ca Tây Bắc, ông hoàn toàn chỉ là nghiệp dư về sáng tác với chút ít hiểu biết về nhạc lý, mới chỉ võ vẽ ký xướng âm vì là diễn viên đứng trong tốp ca, không hát được đơn ca. Vậy mà ngay từ sáng tác đầu tay, ông đã cho ra được một tác phẩm để đời, lộ rõ một tài năng đặc biệt trong lĩnh vực phổ thơ.

    Rất thật thà, ông kể: Sau khi hoàn thành bài hát, ông có đưa cho nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương, khi ấy là Trưởng đoàn Ca múa nhân dân Trung ương (“sếp” cuả ông) xem. Lúc này Nguyễn Văn Thương đã rất nổi tiếng với Đêm đông, Bình Trị Thiên khói lửa. Ông vừa là cấp trên vừa là bậc thầy nên Bùi Đức Hạnh muốn được chỉ bảo góp ý cho tác phẩm. Nguyễn Văn Thương đã khen nhưng nói Bùi Đức Hạnh sửa đoạn B (từ chỗ “em là dòng sông Mã” đến hết “em làm vui ấm bản”) theo hướng cho giãn tiết tấu hơn so với đoạn A, bởi nếu không sẽ không nổi rõ thể 3 đoạn, sẽ khiến người nghe thấy đoạn A bị kéo dài quá bị nhàm. Tác giả đã nghe theo và hôm nay ông vẫn còn biết ơn mãi việc này. Ông nói: “Không có Nguyễn Văn Thương góp ý, bài hát sẽ không thể có số phận tốt đẹp như đã có. Tôi mãi mãi nhớ ơn ông.” Quả là một tấm lòng, một tình cảm, ân nghĩa đối với người tiền bối đã quá cố.

      

    Tình ca Tây Bắc

    Khi tôi hỏi Bùi Đức Hạnh về sự quá nổi tiếng cuả Tình ca Tây Bắc rằng tác giả có bỏ công sức đi tuyên truyền dàn dựng phổ biến tác phẩm ở nhiều nơi Anh làm no lòng mường, em làm vui ấm không thì ông cho biết: Sau khi hoàn chỉnh bài hát, ông gửi đến Ban âm nhạc Đài tiếng nói Việt nam. Ông gửi vậy nhưng cũng không tin là bài được sử dụng, vì lúc ấy chỉ là một anh diễn viên hát tốp ca, còn vô danh, khó được người ta để ý. Không ngờ khi trở lại Hoà Bình chỉ sau đó ít ngày, ông thấy tác phẩm của mình được vang trên làn sóng và nhanh chóng lan truyền. Lãnh đạo khu vực Tây Bắc khi ấy đã coi ca khúc này là bài hát chính thức, là “khu ca” (như Quốc ca, tỉnh ca). Về sau bài hát được nhiều đoàn văn công dàn dựng biểu diễn khắp nơi ở trong nước và cả ở nước ngoài.

    Đã có rất nhiều nghệ sĩ biểu diễn bài hát này, trong đó phải kể đến cặp song ca Bích Liên – Kiều Hưng đã gây được ấn tượng đặc biệt. Chất giọng trong sáng, giọng hát long lanh như sương của Bích Liên hoà quyện vào chất giọng ngọt ngào đằm thắm cuả Kiều Hưng đã lột tả được hết vẻ đẹp kiều diễm cuả Tình ca Tây Bắc. Nghe kỹ bài hát qua sự thể hiện cuả 2 nghệ sĩ trên, người nghe thấy có cái gì đó vừa náo nức lại bâng khuâng, vừa xốn xang lại bịn rịn, vừa rộn rã muốn vút lên lại như thâm trầm lắng đọng… Rất nhiều cảm giác tâm trạng hoà trộn mà nhạc sĩ đã tạo dựng được trong giai điệu đầy sức tìm tòi sáng tạo.

    “Em hãy về bên suối, đợi anh ở bên khuông.

    Anh làm no lòng mường, em làm vui ấm bản”

    Điều thú vị nữa là bài hát không dựa hẳn vào một làn điệu dân ca nào của Tây Bắc, nhưng nổi rất rõ phong vị âm nhạc của xứ sở này, không thể lẫn lộn với Việt Bắc hoặc bất cứ địa phương nào. Chất xoè Thái chỉ loáng thoáng xuất hiện ở đoạn C (có tiết tấu 6/8). Đây thực sự là một ca khúc đáng để cho những người mới cầm bút sáng tác có thể khai thác học tập được rất nhiều điều về tìm tòi, sáng tạo giai điệu, bố cục tác phẩm, đặc biệt là về nghệ thuật phổ thơ. Đã hơn 50 năm trôi qua, Tình ca Tây Bắc vẫn là bài hát hay nhất về Tây Bắc và là một trong những bài hát đặc sắc viết về muà xuân, về quê hương đất nước. Riêng nhạc sĩ Bùi Đức Hạnh đã có được một sản phẩm tinh thần vô giá khó gì có thể so sánh. Sau này, ông trở thành nổi tiếng trong làng chèo với rất nhiều thành tựu về quản lý và sáng tác ở lĩnh vực này. Nhưng chỉ với Tình ca Tây Bắc thôi, tên tuổi ông đã không thua kém bất cứ nhạc sĩ trứ danh nào trong lĩnh vực sáng tác ca khúc./.

    Kiều Thẩm

    --- Bài cũ hơn ---

  • Resort Thùy Trang Mũi Né
  • #1 Green Paradise Luxury Resort
  • Dự Án Khu Du Lịch Sinh Thái Thiên Đàng: 10 Năm Chưa Xong Gpmb
  • Waterland Suối Thạch Lâm
  • Về Bình Định Trải Nghiệm Du Lịch Tâm Linh
  • Web hay
  • Links hay
  • Push
  • Chủ đề top 10
  • Chủ đề top 20
  • Chủ đề top 30
  • Chủ đề top 40
  • Chủ đề top 50
  • Chủ đề top 60
  • Chủ đề top 70
  • Chủ đề top 80
  • Chủ đề top 90
  • Chủ đề top 100
  • Bài viết top 10
  • Bài viết top 20
  • Bài viết top 30
  • Bài viết top 40
  • Bài viết top 50
  • Bài viết top 60
  • Bài viết top 70
  • Bài viết top 80
  • Bài viết top 90
  • Bài viết top 100